Blog Archives

කැනේඩියානු යුධ සහයෝගිතාවය නවත්වා දමනු!

කැනේඩියානු යුධ සහයෝගිතාවය නවත්වා දමනු!

Shut down the Canadian Combat Coalition!

ෆැසිස්ට්වාදයට එරෙහි රැළිය

Rally Against Fascism

Advertisements

දන්දකර්ණයා සහ නැගෙනහිර කලාපයේ අණදෙන්නා වන ගජර්ලා රවී සමග සම්මුඛ සාකච්ඡාවක්

ඉන්දියාව: දන්දකර්ණයා සහ නැගෙනහිර කලාපයේ අණදෙන්නා වන ඉන්දියානු මාඕවාදී කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ මධ්‍යම කාරක සභාවේ සාමාජිකයෙකු වන ගජර්ලා රවී සමග සම්මුඛ සාකච්ඡාවක්

 naxal_comrades

ඔක්තෝම්බරයේ මාඕවාදී අණදෙන නිළධාරීන් සහ ස්ක්වේඩ් සාමාජිකයින් 33 දෙනෙකු මරා දැමූ, ගේ‍්‍රහවුන් කොමාන්ඩෝ විසින් එල්ල කළ මල්කාංගිරි ප‍්‍රහාරයෙන් ඔහුද මරණයට පත් වන්නට ඇතැයි විශ්වාස කෙරිණි. බොහෝ පුද්ගලයින් ගජර්ලා රවී නොහොත් ගනේෂ්ට ශෝක පණිවි එවූහ. නමුත් ‘‘ ද වීක් ’’ දන්දකර්ණයා විමුක්ති කලාපයට පිවිසි පසු ප‍්‍රහාරයක් සඳහා බලඇණි රැගෙන වනාන්තර මාවතක් දිගේ ගමන් කරන ගනේෂ් හමු වූහ. ඔහු සමග 50 ක පමණ මාඕවාදී ආරක්ෂක වළල්ලක් වූහ. ඔහු ඒකේ 47 අවියක් දරා සිටි අතර පතරොම් වැලක් ඔහුගේ පපුවේ සහ ඉණෙහි විය.

ගනේෂ් යනු ඉන්දියානු මාඕවාදී කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ දක්ෂතම යුද්ධෝපාය විශේෂඥයෙකු මෙන්ම ජාතික බුද්ධි ඒජන්සියට වඩාත්ම අවශ්‍ය මිනිසුන්ගෙන් කෙනෙකි. ඔහු දැන් පනස් වැනි දශකයේ මුල්භාගයේ පසුවෙයි. එසේම ඔහු පක්ෂයේ න්‍යායාචාර්යවරයෙකු ලෙසද ප‍්‍රකටය. ඔහු මෑත සිදුවූ මල්කාංගිරි ප‍්‍රහාරයේදී දේශපාලන මණ්ඩල සාමාජික ආර්කේ සමග පෙනී සිටියහ. නමුත් දැඩි ආරක්ෂක වළල්ලට ස්තූති වන්නට ගනේෂ් සහ ආර්කේ පලා ගියහ. ආර්කේ ගේ සෞඛ්‍ය තත්වය අයහපත් වීම නිසා පක්ෂයේ ඉල්ලීම මත දන්දකර්ණයා නායකත්වය ගනේෂ්ට පැවරිණි. ප‍්‍රහාරය මගින් මාඕවාදීන්ගේ පසින් සිදු වූ අත්වැරැද්දක් නිරාවරණය වූ අතර දැන් ගනේෂ් අළුත් අය බඳවාගනිමින් ආරක්ණෂාව පුළුල් කරමින් මල්කාංගිරි ප‍්‍රදේශය නැවත ගොඩනගමින් සිටී. ඔහු පක්ෂ නායක ගණපති සහ දෙවන නායක ප‍්‍රසන්තා බෝස් (කිෂාන් දා) යන දෙදෙනාට බෙහෙවින් සමීප අයෙකු බව ප‍්‍රකටය. එසේම ගනේෂ් ප‍්‍රදේශයේ නැගෙනහිර කලාපයේ අණදීමද සිදු කරයි. දැනට ජීවතුන් අතර නොමැති ඔහුගේ සහෝදරයින් තිදෙනාද මාඕවාදීන් වූහ. ඉංජිනේරු ශිෂ්‍යයෙකු ලෙස ගනේෂ් කොලීජිය අතහරිමින් මහජන යුද්ධ කණ්ඩායමේ ශිෂ්‍ය අංශයට සම්බන්ධ වූහ. ඔහු රහසිගතයට ගිය පසු ඔහුව පක්ෂයේ න්‍යායාචාර්යවරයෙකු ලෙස සහ හමුදා විශේෂඥයෙකු ලෙස පුහුණු කළ ගණපතිට ඔහු බෙහෙවින් සමීප අයෙකු විය.

ගනේෂ් සහ ආර් කේ 2004 දී රහසිගතයෙන් එළියට පැමිණ ප‍්‍රධාන අමාත්‍ය වයි එස් චන්ද්‍රශේඛර් රෙඩ්ඩි විසින් නායකත්වය දුන් අන්ද්‍රා ප‍්‍රදේශ් රජය සමග සිදුකළ සාකච්ඡාවලට සහභාගි වූහ. වසරකට පමණ පෙරදී, ගනේෂ් එන් චන්ද්‍රබාබු නායිදු ඝාතනය කිරීමට සැලසුම් කළහ.

දියවැඩියා රෝගියෙකු වන ගනේෂ් හැම විටම ඉන්සියුලින් භාවිතා කරයි. ඔහු මෑතදී ඉතාවිශාල ප‍්‍රමාණයක් තරුණ පිරිමි සහ ගැහැණු බඳවාගෙන මල්කාංගිරි පෙදෙස නියෝජනය කරන්නට යොදා තිබේ. මුලින් අකමැති වුවද, පසුව ඔහු ‘‘ ද වීක් ’’ වෙත කතා කරන්නට එකඟ වුණි. අපට ගමට පැමිණෙන්නට කියූ ඔහු (අනාවරණය නොවීමට) පැය භාගයක් ඇතුළත පැමිණෙන්නට පොරොන්දු වූහ. ඔහු ඔහුගේ වචනය ඉෂ්ට කළහ. ගනේෂ් තේ සාදන්නට සහ රාත‍්‍රී ආහාරයට බත් සහ එළවළු ව්‍යාංජන සකසන්නට නියෝග කළහ. ඒ රාත‍්‍රියේදී, ඔහුගේ මිනිසුන් විසින් ආරක්ෂක වළලූ හතරක් කූඩාරම වටා ඉදිකරගෙන සිටියදී කූඩාරමේ මැටි බිමෙහි පැදුරක් එළනු  ලැබූහ. කිරි පානයක් රස බලමින්, රාත‍්‍රී ආහාර පිළියෙල වන තෙක් ඔහු ‘‘ ද වීක් ’’ වෙත නිදහස් සම්මුඛ සාකච්ඡාවක් ලබා දුන්හ. ඉන්දියානු මාඕවාදී කොමියුනිස්ට් පක්ෂය දුෂ්කර සමයක් ගත කරන බව සහ පක්ෂයේ සමස්ත ඉහළ නායකත්වයම වාගේ අහිමි වී තිබෙන බව ඔහු පිළිගත්හ. කෙසේහෝ, මාඕවාදීහු නැවත නැගිටීමක් සිදු කරන බව ඔහු කීහ. උපුටාගැනීමෙන්:

————————————————————————————

රජය ප‍්‍රකාශ කරනවා ආරක්ෂක අංශවල ප‍්‍රහාර නිසා ඔබ විශාලතම පසුබෑමකට ලක්වෙලා තිබෙන බව.

ඔව් ඒක යම් ප‍්‍රමාණයකින් සත්‍යයක්. නමුත් අපේම රජයක් පවතින විමුක්ති කලාපවලට ඒක අදාල නැහැ. තවදුරටත් අපි ගරිල්ලායුද්ධයෙහි නියැළෙන්නෙ නැහැ. අපිට පහරදීමක් එල්ලවුණොත් පමණක් ප‍්‍රහාර එල්ල කරනවා. 2007 දී, අපේ අවසන් පක්ෂ සම්මේලනයේදී, අපි තීරණය කළා අපේ හමුදා අංශය වන මහජන විමුක්ති ගරිල්ලා හමුදාව මහජන විමුක්ති හමුදාව බවට පත් කරන්න. අපේ බලකොටු ප‍්‍රදේශ වලින් ඔබ්බට විහිදීමෙන් අපි පීඩනයක් එල්ල කරනවා.

ඔබ ගරිල්ලා යුද්ධය අත්හැරීමෙන්, මහජන විමුක්ති හමුදාව සැකසීමේ චීන මොඩලය භාවිතා කරන්නද අදහස් කරන්නෙ?

ඔව්. චීන මහජන විමුක්ති හමුදාව වගේ අවශ්‍ය වෙලාවට ක‍්‍රියාමාර්ග ගැනීමට අපි අදහස් කරන්නෙමු. එය බොහෝ සෙයින්ම ජනතාව කේන්ද්‍රගත වුණු ජංගම හමුදාවක් වනු ඇත.

ඔබ පැවසුවා ඔබ පය ගසාගෙන සිටින විමුක්ති කලාප නොඉඳුල් බව, නමුත් මල්කාංගිරි වලදී මෑත කාලවලදී ඉතාම නරක ප‍්‍රහාරයන්වලට ඔබ මුහුණ දුන්නා.

ඔබ දැන් වාඩිගෙන සිටින්නෙ මල්කාංගිරි වල. ඔබට අප හැරුණම වෙනත් පොලිසි නිළධාරීන් හමුවුණාද? ප‍්‍රහාර සිද්ධවුණේ රජය වනාන්තර තුළ ජීවත්වෙන ජනතාවගේ අයිතීන් පාගා දමන්න තෝරාගත් නිර්දය ක‍්‍රමය නිසයි. අපි එය නැවත කවදාවත් සිදුවන්න ඉඩ තබන්නෙ නැහැ.

ඔබේ ව්‍යාපාරය බෙංගාලයේ දුර්වල වී තිබෙනවා. එසේම ජාක්හෑන්ඩ්වලත් එය හොඳ තත්ත්වයක නෙවෙයි තිබෙන්නෙ.

බෙංගාලයේදී, අපිට ප‍්‍රතිපත්තිමය රාමුවක් නොමැති වීමෙන් බෙහෙවින් අවාසනාවන්ත තත්ත්වයන්ගෙන් පීඩා වින්දා. මමතා බනර්ජී (ප‍්‍රධාන අමාත්‍ය) ගැන කටයුතු කිරීමේදී අප විසන් වරදක් කළා. කෙසේ හෝ ව්‍යාපාරය බෙංගාලයේ වැනි මන්දගාමී පෙදෙස්වල පක්ෂය නැවත ගොඩනගන්න අපි තීරණය කොට තිබෙනවා.

කිෂෙන්ජිගේ මරණය වෙනුවෙන් මමතා බනර්ජිගෙන් පළිගන්නා බවට බොහෝ මාඕවාදී නායකයින් ලිඛිත ප‍්‍රකාශ නිකුත් කළා.

ඔව්, පළිගැනීම සිදුවෙනවා. නමුත් එය සිදුවන්නේ බටහිර බෙංගාලයේ ලාල්ගාර් වැනි ව්‍යාපාරයකින් මමතා බනර්ජි රජය මුලිනුපුටා දැමීමෙන්. අපි ඇයව භෞතිකව වනසා දමන්න යන්නෙ නැහැ.

එය ඉන්දියාවේ දේශපාලනඥයින් විසින් ඇගයීමට ලක්කරන විදියේ දැඩි ස්ථාවරයක සිට මෘදු ආකාරයකට ප‍්‍රවේශ වීමක්.

ඔව්. අපි අපේ පක්ෂය වෙනස් කරනවා. අපි කැමතියි අධ්‍යාපනය ලද පුද්ගලයින්ට සමස්තයක් ලෙස මාඕවාදය සහ කොමියුනිස්ට්වාදය ගැන මූලික පුහුණුවක් සහ මතවාදී දැනුමක් ලබා දෙන්න. දීප්තිමත් සිසුන් බොහොමයක් ශිෂ්‍ය ක‍්‍රියාකාරීන් ලෙස හදිසියේම අපිට එක්වෙලා අපේ නායකත්වයේ දෙවන පෙළ පුරවා තිබෙනවා. ඔවුන් ඉහළ පෙළ ඇති රික්තය පුරවන්න සූදානම්.

ඉහළ නායකත්වය ගැන තත්ත්වය කොහොමද?

ඔවුන්ගෙන් බොහෝ දෙනෙක් මේවන විට ඝාතනයට ලක්වෙලා නැත්නම් අත්අඩංගුවට පත්වෙලා. කිෂෙන්ජිගේ, අෂාඩ්ගේ සහ පී.බී රාඕගේ මරණයත් සමග සහ අපේ ප‍්‍රචාරක බියුරෝවේ ප‍්‍රධානියා වූ කෝබාද් ගාන්ධි සහ තවත් හුඟ දෙනෙකු අත්අඩංගුවට ගැනීමත් සමග ඉහළ පෙළ විශාල රික්තයක් තියෙනවා. වර්තමාන රජය (එන්ඞීඒ) කලින් තිබුණු යුපීඒ රජයටත් වඩා ආක‍්‍රමණකාරියි. ඔවුන් අපට ගුවනින් පහර දෙන ගමන් ගේ‍්‍රහවුන්ඩ් වැනි නිර්දය මට්ටමේ හමුදා කණ්ඩායම් මුදා හරිනවා. නමුත් එය මගින් අපව අවසන් කරන්න බැහැ මොකද මහත් උද්දීපනයකින් යුත් පිරිමි සහ කාන්තාවන් ඉහළ මට්ටමේ කාර්යභායන් ඉටු කරන්න අපට අළුතින් බැඳිල තියෙන නිසා.

ඔබ ගරිල්ලා යුද්ධයෙන් ඉවත්වීමත් සමග, සන්නද්ධ අරගලය අත්හැර දමන්ට යනවාද?

නැහැ. කවදාවත් නැහැ. විප්ලවය අපේ මාවතයි ඒ වගේම අපි පවතින ව්‍යාජ ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදය පෙරලා දමන්ට කටයුතු කරනවා.

නමුත් ජනතාව වගේම බුද්ධිමතුන් අප සමග තබාගන්නටත්, අපි අවශ්‍යයි.

ඇයි ඔබේ පක්ෂය පසුගිය දශකය පුරාම පක්ෂ සම්මේලනයක් පැවැත්වුවේ නැත්තෙ? කවද්ද ඒක පවත්වන්නෙ?

ඒක සිදුවේවි (සිනහ වෙමින්). නමුත් දැන් අපිට කරන්න වැඩ තියෙනවා. චාරු මෂුම්දාර් පළමු පක්ෂ සම්මේලනය 1969 පැවැත්වුවා අපි හත්වැනි සම්මේලනය 2007 දී පැවැත්වුවා. අපි දැනට ජාක්හෑන්ඩ්, බටහිර බෙංගාලය, මහාරාෂ්ට‍්‍රා සහ නැගෙනහිර ප‍්‍රාන්තවලවගේම රටේ අනෙකුත් කොටස්වල සංවිධානය අළුත් වැඩියා කිරීමේ කටයුතු සිදු කරන නිසා බෙහෙවින් කාර්යබහුල වෙලා සිටින්නෙ. එම නිසා එයට යම් කාලයක් ගතවේවි.

පෙනෙන විදියට නායකයින් බොහෝ දෙනෙකු අහිමිවුණු මල්කාංගිරි ප‍්‍රහාරයෙන් ඔබට බලපෑමක් වී නැති හැඩයි.

අරමුණක් වෙනුවෙන් සහෝදරවරු මිය ගියා. අපි අතීතයේ ගැලී ජීවත් වෙන්නෙ නැහැ. අපි අනාගතය දෙසට දෑස් යොමු කරනවා. දන්දකර්ණයා නොඉඳුල් නිදහස් කළාපයක්. ඒක අනාගතයෙදිත් එසේ වේවි.

මූලාශ‍්‍රය: http://www.theweek.in/theweek/cover/no-more-guerrilla-warfare.html

නේපාල සංචාරයේ අත්දැකීම්

නේපාලයේ මහජන යුද්ධය පැවති සමයේ දී ජාත්‍යන්තර විප්ලවීය ව්‍යාපාරයේ නියෝජිතයින් කණ්ඩායමක් නේපාලයට ගොස් එහි විප්ලවීය පරිවර්තනය දෑසින් දැක පරීක්‍ෂා කොට ඒ ගැන සකස් කළ වාර්තාව මේ ලිපියේ දැක්වෙයි. මෙහි මුල් සිංහල පරිවර්තනය සංස්කරණයෙන් පසුව වඩා ත් උසස් කොට ඇත. මුල් පරිවර්තනය සිදු කරන ලද්දේ මාක්ස්වාදී අධ්‍යයන කණ්ඩායම නමැති විප්ලවීය සංවිධානය මගිනි.
පසුව නේපාල කොමියුනිස්ට් පක්‍ෂය මහජන යුද්ධයේ මාවත අත්හැර දමා පාර්ලිමේන්තු සංශෝධනවාදය වැළඳගැනීමත් සමග එහි නායකයින් වන ප‍්‍රචණ්ඩා, බාබුරාම් කල්ලිය විපිලවය පාවා දුන්හ. එම සිදුවීම නැවත වරක් ලොව පුරා විප්ලවවාදීන්ට අව්‍යාජ මහජන යුද්ධ මාවතේ වැදගත්කම අවධාරණය කරයි. මේ ලිපිය එකළ, විප්ලවීය යුද්ධය දිව ගිය සමයේ නේපාලය තුළ බිහිවෙන්නට තිබූ විමුක්තිකාමී සමාජයේ අරුණළු කදිමට පෙන්වයි.

නේපාල සංචාරයේ අත්දැකීම්

රොල්පා දිස්තරිගර ක්කයේ මිලීෂියා කාන්තාවන්, බටහිර නේපාලය

රොල්පා දිස්තරිගර ක්කයේ මිලීෂියා කාන්තාවන්, බටහිර නේපාලය

මාගේ 29 වැනි උපන් දිනය සමරනු ලැබුවේ නේපාලයේ රොල්පා දිස්ත‍්‍රික්කයේ මාඕවාදී කඳවුරක සහ රෝහලකදීය. මේ මොහොතේ දී මා සමග ජීවිතය බෙදා ගත්තේ රෝහලේ වෛද්‍යවරුන්, හෙදියන්, මහජන විමුක්ති හමුදාවේ (PLA) සමාජිකයින් සහ නේපාලයේ විප්ලවයේ ජයග‍්‍රහණ දැක බලා ගැනීමට පැමිණි මා වැනි ජාත්‍යන්තර කණ්ඩායමේ සාමාජික පිරිසකි. අපි සියළු දෙනා කත්මණ්ඩු නුවරට රැස් වී, බස් රථයකින් තීලා නගරය කරා (Tila Bazar) සෙන්දු වූයෙමු. ඉන් පසුව, මාවත් හෝ කිසිදු ගමනාගමනයක් අප නෙත නොගැටුනි.

 

වනාන්තර මැදින්, කඳු නැග බැස, රොල්පා ගම්මානයේ ඇල දොල ගංගා තරණය කරමින් අපි අමාරුවෙන් පා ගමනක යෙදුනෙමු. මහජන විමුක්ති හමුදාවේ සහාය නොලැඛුණි නම් අපිට කොහෙත්ම මේ ගමන නිමා කළ නොහැකි විය; ඔවුන් අපව රැකබලා ගත්හ; දුෂ්කර භූමි භාගය පසුකිරීමට අත්වැලක් සැපයූහ; සමහර අවස්ථාවලදී අප වෙනුවෙන් ආහාර පිසූහ; එක් අවස්ථාවකදී අපේ ගමන්, පහසුව පිණිස පැලවල්ද තැනූහ; සැබෑ මිතු දමක් සහ ප‍්‍රියජනක බවක් නිතර දිස් විය.

 

‘නව ආදර්ශ රෝහල’ යනුවෙන් හඳුන්වන රෝහලක් (New Model Hospital) ගුර්නෙට් (Goorneti) වල මාඕවාදීන් විසින් පවත්වාගෙන යයි. අපි මෙම රෝහලට පැමිණියේ පසුගිය නොවැම්බර් මාසයේදීය. ඒ වන විටත් මාස 3ක් තිස්සේ මෙම රෝහල පවත්වාගෙන ගොස් ඇත. රෝහලේ ඉදිකිරීම් වැඩ 2005 වසරේදී ආරම්භ කර ඇත. රාජකීය නේපාල් හමුදාව (RNA) රෝහල ඉදිකිරීමේ වැඩ කඩා කප්පල් කිරීමට මහන්සි ගත්තේය. ඒ සඳහා හමුදාව ප‍්‍රථමයෙන් පාගමනින්ද, එය අසාර්ථක වූ විට ගුවනින් රෝහලට බෝම්බ හෙළීය. ම.වි. හමුදාවේ (PLA) සාමාජිකයින් 4 දෙනෙකුගේ ජීවිත අහිමි විය. නමුත් රෝහලට බෝම්බ හෙලීමේ තැත හමුවේ, නේපාල් රාජකීය හමුදාව හා නේපාල රජු ගම්වැසියන් විසින් හෙළා දකින ලදි. මුලින්ම බෝම්බ හෙලන ලද්දේ පළමු ජාත්‍යන්තර කණ්ඩායම ගුර්නෙටි  (Goorneti) පැමිණීමෙන් පසුවයි. ගැමි ජනයාගේ හා මාඕවාදීන්ගේ අධ්‍යාත්මික ජවය (moral boost) ඉන් වඩාත් ශක්තිමත් විය.

 

මේ දක්වා රෝගින් 30,000 කට මෙම රෝහලින් ප‍්‍රතිකාර ගැනීමේ වසර 280 ක නේපාල රාජකීය පවුලේ ඉතිහාසය තුළ මෙවැනි රෝහලක් ඉදි කිරීම පිළිබඳ අදහසක් වීද යන්නත් සැක සහිතය. මෙවැනි අති දුෂ්කර රෝහලක් හෝ නවීන බෙහෙත් වර්ග කිසිදා නොතිබුණි. මින් පෙර දේශීය ගැමි ජනතාව විශ්වාසය තබා තිබුණේ සාම්ප‍්‍රදායික ප‍්‍රතිකර්ම ක‍්‍රම හා මායා කර්ම (Witchcraft) ගැන පමණි. ග‍්‍රාමීය ජනයාගේ උදව් උපකාර ඇතිව මාඕවාදීන් විසින් මෙම රෝහලේ වැඩ අරඹන ලදී. මුලින් ඇතැම් ගම්මාන උදව් කල අතර සමහර ගම්මාන උදව් නොකළෝය. මෙසේ කල්ගත වීමෙන් සෑම ගම්මානයකින් ජනතාව පැමිණ උපකාර කිරීමට පටන් ගෙන තිබේ. මෙසේ නව ආදර්ශ රෝහල ඉදිකිරීම සඳහා 20,000ක් පමණ ගම්මුන් උපකාර කළ බව පැවසේ. අපි එහි ළඟා වීමෙන් පසුව රෝගී න් සඳහා රෝහල් ගොඩ නැගිලි ඉදි කරමින් තිබෙණු අපි දිටිමු. එසේ වැඩ කරමින් සිටි ගම්මුන් හා ම.වි හමුදාවේ පිරිස් සමඟ අපි ගල් හා ගඩොල් වැනි දේ එහා මෙහා ගෙන යමින් උපකාර කළෙමු. ඔවුන් බෙහෙවින් ප‍්‍රීති විය.

 

ප‍්‍රකට පාවහන් රහිත වෙද්‍යවරු (bare foot-dcoters) නව ආදර්ශ රෝහලේ සේවයේ නිරතව සිටිති. එය චීන මහා විප්ලවයේ අත්දැකීම විය. පාවන් රහිත වෙද්‍යවරු ම.වි. හමුදාව සමග කටයුතු කරන අතර, පිටිසර ගම්මානවල ගම්මුන්ට ද ප‍්‍රතිකාර කරති. නේපාලයේ පාවහන් රහිත වෙද්‍යවරු සටන් වලදී තුවාලකරුවන් සඳහා මුල් වතාවට ශෛල්‍යකර්ම පවත්වා ඇත්තේ වෛද්‍ය පොතපත ඇසුරෙනි. මෙවැනි කටයුතු වලදී ඔවුන් තම කුසලතා අධ්‍යයනය කළ යහපත් වෛද්‍යවරුන්ය. ඔවුහු මහජනතාවට මූලික සනීපාරක්ෂාක විද්‍යාවන් උගන්වති; ඔවුහු ඈත පිටිසර දුෂ්කර ගම්මානවලට යමින් යහපත් සෞබ්‍ය සංස්කෘතියක් පවත්වා ගැනීම පිළිබඳ ගම්මුන්ට පංති පවත්වති. මෙසේ ඉගැන්වීමේ කටයුතු වලදී, ජනතාවට දුම්බීම, මත්පැන්, වැනි දුරාචාරවලින් වලකින ලෙසද අවවාද කරති. දරු උපත් සම්බන්ධයෙන් ද, උපත් පාලනය පිළිබඳව ද ඔවුන් ජනතාට උගන්වන අතර අවශ්‍ය තැන්වලදී ගබ්සා කිරීම් ද සිදුකරති.

සාකච්ඡා කිරීමේදී අපට අවබෝධ වූයේ මෙම වෙද්‍යවරු සහ හෙදියන් මීට ප‍්‍රථම රජයේ රෝහල්වල සේවය කළ පිරිස් බවයි. නමුත් දැන් ඔවුහු නව ආදර්ශ රෝහලේ සේවය කිරිමෙන් ඉමහත් සතුටක් ලබයි. වෙද්‍ය එස්. සර්මා අප පමග පැවසුවේ රජයේ රෝහල්වලදී ඔවුන්ව උනන්දු නොකල බවත්, පෝහොසතුන් ට පමණක් ප‍්‍රතිකාර කළ බවත්, දිළින්දන්ට සහ කුලහීන ජනයාට ප‍්‍රතිකාර නොකළ බවත් ය. නමුත් මෙහිදී සැමට එකසේ වෙද්‍ය ප‍්‍රතිකාර නොමිලේ ලබා දෙති. මෙහිදී වෙද්‍යවරු නිර්මාණශීලීව කටයුතු කිරීමට උන්නදුවන අතර ග‍්‍රාමීය ජන ජීවිතයේ කොටස්කරුවන් ලෙසත් භූමිකාවක් නිරූපණය කරති.

 

මෙම රෝහලට අවශ්‍ය බෙහෙත් වර්ග හා වෛද්‍ය උපකරණ ප‍්‍රමාණවත් නැත. නමුත් අවශ්‍ය දේ ලබා ගැනීමට සහ සේවාවන් දියුණු කිරීමට බලාපොරොත්තු වේ. මේ සියල්ල රඳා පවතින්නේ දේශපාලන අනාගතය මතයි. මෙහි සේවය කරන 21 හැවිරිදි සුෂ්මා නැමති හෙදිය අපට කියා සිටියේ ඇය කත්මණ්ඩු නුවර මධ්‍යම පංතික පවුලක හැදුණු වැඩුනු බවත්, විප්ලවය ඇය වෙනස් කළ බවත්, උද්දාමයට පත් වූ නිසා ඇය ගුර්නේටිවලට පැමිණි බවත් ය. මෙම රෝහලේ වෛද්‍යවරු හා හෙදියන් සේවය කරන්නේ මුදලට හෝ සමාජ තත්වයක් උදෙසා නොවීම විශේෂත්වයකි. ජනතාව හා මාඕවාදීන් සමග වෛද්‍යවරු ලෙස වැඩ කිරීමෙන් ස්වකීය යුතුකම ඉෂ්ට සිද්ධ කරන බව ඔවුන්ගේ හැඟීමයි. බොහෝ කාලයක් මම ඉන්දියාවේ ගත තළ අතර, එහිදී දකුණු ආසියාවේ කුලවාදය කොයිතරම් වසංගතයක් ද යන්නත්, ඉන්දියාවේ දී කුලහීනයන්ට (Untouchable) රෝහලකින් ප‍්‍රතිකාරයක් ගැනීමට ඉඩක් නොලැබෙන බවත් හොඳින් දනිමි. නමුත් මා පුදුමයට පත්කළ දෙය නම් නව ආදර්ශ රෝහල මුළුමනින්ම කුලවාදයෙන් තොරවීමයි.

 

මාඕවාදී මංගල උත්සවයකට සහභාගිවීමටත් අපට අවස්ථාවක් උදාවිය. මහජන විමුක්ති හමුදාවේ දෙදෙනෙතු අතිනත ගැනීමේ මංගල උත්සවයකි. ඔවුන්ගේ කැමැත්තට ඉඩ දෙන විවාහයකි; මනමාලයාට අඩු තරමින් වයස 22ක් විය යුතු අතර මනාලියට අවුරුදු විස්සක් විය යුතුයි. ම.වි. හමූදාවෙ අණ දෙන නිලධාරී (commander) සහෝදරයා නිළ වශයෙන් විවාහ කටයුත්ත සිදුකරන අතර සාකච්ඡාවක් ද පවත්වයි. එසේම මිතුරන් හා සහෝදරයින්ද කතා පවත්වති. ඉන්පසු ඔවුන් නැටුම් ගැයුම්වල යෙදෙති. අපිද ඊට සහභාගි වීමු. මෙම විවාහ මංගල්ලයේ විශේෂ වැදගත් කම නම් දකුණු ආසියානු සම්ප‍්‍රදායට අනුගත නොවීමයි. මාඕවාදී විවාහ මංගල උත්සව නේපාලයේ පවතින යෝජිත විවාහ, ළමා විවාහ, බහුභාර්යා විවාහ, දෑවැදි විවාහවලට අභියෝගයකි. දෑවැදි දීෙමි විවාහයන් නිසා දිළිඳු දැරියන් මරා දමන සිදුවීම් දකුණු ආසියාවේ බොහෝ පැතිවලින් ආරංචි වීම නිසා මාඕවාදීන්ගේ විවාහ විශාල ඉදිරි පියවරක් වෙයි. දකුණු ආසියාවේ බොහෝමයක් දෙමාපියන් තෝරා දෙන ස්වාමි පුරුෂයන් සමග කාන්තාවන් විවාහ නොවීම නිසා ගුටිබැට, පහර කෑම්වලට ගොදුරු වීමටත් එමෙන්ම තමන්ගේ පවුල් වලින් විසි වීමටත් හේතුවේ. විවාහයකදී කාන්තා පාර්ශවයට ප‍්‍රමාණවත් දෑවැද්දක් සපයාදීමට නොහැකි වූ විට මනාල පාර්ශවයේ ඥතීන්ගෙන් අඩම්තේට්ටම් විඳීමට සිදුවේ. බි‍්‍රතාන්‍ය තුළ පවා වෙසෙන දකුණු ආසියාතික ප‍්‍රජාවන් තුළින් මෙවැනි ගැටළු පැන නැගීම පුදුමයකි. මාඕවාදීන්ගේ සම්ප‍්‍රාප්තියත් සමග මේ ආකාරයේ ඉපැරණි වැඩවසම් සමාජ භාවිතයන් නිමාවෙමින් පවතී. ම.වි.හ. අණ දෙන නිළධාරී ප‍්‍රභාකරන් අපට පැවසුවේ මංගලෝත්සවයක තීරණාත්මක ස්වභාවය මෙය නොවන බවයි. යුද්ධය නිසා මෙම උත්සවය ඉතා චාම් බවත්, අනාගතයේ දී එය වෙනස් කළ යුතු බවත් ඔහු තවදුරටත් කියා සිටියේ ය.

ම.වි. හමුදාව (PLA) අංශ කීපයට බෙදා තිබේ. සෑම අංශයකටම 7-13 දක්වා මිනිස් කණ්ඩායමකින් සමන්විතය. එවැනි අංශ තුනක් එක් වී (Platoon) ප්ලැටූනයක් සාදා තිබේ; ප්ලැටූන් තුනක් එක් වී කොම්පැනියක් (Company) තැනෙයි; කොම්පැනි තුනක් එක්වී බැටෑලියන් (battalion) එකක් සාදා ඇත; බැටෑලියන් 3කින් බි‍්‍රගේඩයක් (brigade) නිර්මාණය වෙයි; එවන් බි‍්‍රගේඞ් 3 කින් පළාත් අංශයක් (division) ගොඩනැගෙයි. මේ මොහොත වන විට එවැනි පළාත් අංශ හතක් පහණ වෙයි. පිරිමින් මෙන්ම කාන්තාවන් ද තම තමන්ගේ අංශවල උරෙන් උර ගැටී කටයුතු කරගෙන යයි. ස්ත‍්‍රී/පුරුෂ අණ දෙන නිලධාරී සහෝදර සහෝදරියන් සිටිති. මහජන විමුක්ති හමුදාවේ වත්මන් සංයුතිය වන්නේ පුරුෂ 60% හා ස්ත‍්‍රී 40% කි. නමුන් මාඕවාදීන්ගේ ඉලක්කය වන්නේ 50ට – 50 ස්ත‍්‍රී පුරුෂ සංයුතියකි. ම.වි. හමුදාවේ සියලූ දෙනාම විවිධ ජනවර්ගවලට අයත් පිරිසකි. ම.වි. හමුදාවේ සෑම කොම්පැණියකටම දේශපාලන කොමසාරිස් (Political Commissar) වරයෙක් සිටී. මෙම කොමසාරිස්වරයා පුහුණු කටයුතුවල නිරත වෙයි; සංවිධාන වැඩ කටයුතුවල යෙදෙයි. ම.වි. හමුදාවේ සෙබල සොයුරියන්ට ම ඕවාදී දෘෂ්ඨිය උගන්වයි. මධ්‍යම මහජන මිලිටරි ඇකඩමිය (Central People Military Acedemy) සෑම පළාත් අංශයක්ම (division) ආරක්ෂා කරයි; පුහුණු කරයි; ම.වි. හමුදාවෙ ඉහළම අණ දෙන නිළධාරී ධූරය (Supprem Commander) දරන්නේ නේපාල මාඕවාදී කොමියුනිස්ට් පක්ෂ (CPN-Maoist) සභාපති ප‍්‍රචණ්ඩා සහෝදරයාය.

 

ම.වි. හමුදාවේ අණදෙන නිළධාරීන් කිහිපදෙනෙක් සමග නව ආදර්ශ රෝහලේදී සාකච්ඡා කිරීමට අපට අවස්ථාවක් ලැබුණි. බි‍්‍රතාන්‍ය ජාතික සහෝදරයෙක් ප‍්‍රශ්නකර සිටියේ නේපාල් සොල්දාදුවන් නැතිනම් ගුරුකාස්වරු බි‍්‍රතාන්‍ය සහ වෙනත් විදේශ හමුදා වෙනුවෙන් සටන් කිරීම සම්බන්ධයෙන් ඔවුන් සිතන්නේ කුමක් ද යන්නයි. ඔවුන්ව එවැනි කටයතුවල නිරත වීම මුළුමනින්ම නැවැත්වීමට කටයතු යොදා ඇති බව අණදෙන නිලධාරී ප‍්‍රභාකරන් සහෝදරයා පිළිතුරු දුනි. නේපාල් ගුරුකාවරුන් එසේම බි‍්‍රතාන්‍ය හා විදේශ හමුදාවල සේවය කරන්නේ ඔවුන් දිළින්දන් බැවිනි. බි‍්‍රතාන්‍ය අධිරාජ්‍යවාදය වෙනුවෙන් සටන් කිරීමට නේපාල් ජාකිකයන්ගේ කිසිම කැමැත්තක් නැත. 1960 ගණන්වල සිට නේපාල් ගුරුකාවරුන් බි‍්‍රතාන්‍ය හමුදා සේවයේ යෙදී සිටී. මාඕවාදීන් දිනක බලය අත් කරගන්නේ නම් මෙවැනි කෲර සම්ප‍්‍රදායන් සම්පූර්ණයෙන් නවතා දමනවා ඇත.

 

ම.වි. හමුදාවේ සහෝදර/සහෝදරියන් පක්ෂයෙන් විප්ලවවාදී ව්‍යාපරයට බැඳෙන්නේ මහජන යුද්ධය අත්නෑර කරගෙන යාමටයි. ඔවුන් කියා සිටියේ ‘‘යුධ ක‍්‍රියාමාර්ගයට සහභාගි වී යුද්ධය ඉගෙන ගනිමු’’ යන්නයි. නව නිර්මාණයේ මාතාව වන්නේ අවශ්‍යතාවයි, යන්නයි. ප‍්‍රතිගාමී බලවේගයන්ට එරෙහි අරගලයන්ට ආධාර කිරීම සඳහා ශ්‍රෙෂ්ඨ රුසියානු විප්ලවය, චීන විප්ලවය වැනි මීට පෙර පැවති අරගලයන් පිළිබඳ අත්දැකීම් ඔවුන් අධ්‍යයනය කරති. බැටෑලියන් එකේ දෙවන අණදෙන නිළධාරී, බීමල් සහෝදරයා පෙන්වා දෙන පරිදි; ජනතාවට යුද්ධයෙන්, වස්තු කොල්ල කෑමෙන් හා පීඩනයෙන් ගැලවීමට අවශ්‍යවන විට, ඔවුන් නිරායාසයෙන් (Spontenously) කැරලි ගසති. දැනටමත් පවත්වාගෙන යන මහජන යුද්ධයේ වෙනස ජනතාව හඳුනාගෙන සිටිති. ම.වි. හමුදාව සටනක යෙදී නොසිටින අවස්ථාවන්හිදී ඔවුන් තමන්ගේ ගම්බිම්වලට පැමිණ වැඩකරති. උගන්වති. ම.වි. හමුදාව අත්‍යන්තයෙන්ම මිත‍්‍රශීලීය. අපි ම.වි. හමුදාවේ සහෝදරවරු සමග වොලිබෝල් ක‍්‍රීඩා කළෙමු. අපි පරාජය වීමු.

 

මාඕවාදීන්ට බලය ලැබුණොත්, ඔවුන් රාජකීය නේපාල් හමුදාව (RNA) විසුරුවා හරිනු ඇත. එමෙන්ම ජාතික හමුදාවට ඔවුන් සම්බන්ධ කරනු ඇත. ම.වි. හමුදාව සහ රා.නේ. හමුදාව අතර පෞද්ගලික වෛරයක් නැත. ම.වි. හමුදාව රා.නේ. හමුදා සෙබළුන් දිළින්දන් බව අවබෝධ කරගෙන සිටී. රා.නේ. හමුදා සෙබළුන්ට අධ්‍යාපනයක් ලබා දෙන්නේ නම් ඔවුන් කැමැත්තෙන්ම ම.වි. හමුදාවට සම්බන්ධවනු ඇතැ යි කොමාන්ඩර් ප‍්‍රභාකරන් අපට කියා සිටියේය. මාඕවාදීන්ගේ වැටහීම අනුව ඉන්දියාව හා චීනය අතර පවතින න්‍යෂ්ටික සුපිරි බලය නිසා නේපාලයට විශාල හමුදාවක් අවශ්‍ය නැත. ඔවුන් සැලසුම් කරන්නේ මනා පුහුණුවකින් යුතු විශේෂ හමුදා බි‍්‍රගේඩයක් පවන්නා ගැනීමයි, නමුත් සමස්ත හමුදාවේ ප‍්‍රමාණය කිසිසේත් ම අඩු නොකරයි. මහජන විමුක්ති හමුදාව ගම් නියම්ගම් වලට යමින් ජතතාවට පුහුණුව ලබාදීම හා ඉගැන්වීම කරනු ලබන්නේ හේතු දෙකක් සම්බන්ධයෙන් ය.

  1. අධිරාජ්‍යවාදයට හා ඉන්දියානු ව්‍යාප්තවාදයට එරෙහිව සටන් කිරීම සඳහා ජනතාව සන්නද්ධ කිරීම.

  2. මීට පෙර පැවති විප්ලව ඉතිහාසය ඉතා සැලකිල්ලෙන් හදාරා ඇති පරිදි, ඔවුන්ට වැටහී ඇත්තේ ම.වි.හ. බලය අත්පත් කරගත්තාට පසුවත් පක්ෂය තුළින්ම පවා සංශෝධනවාදීන් (Revishionist) නැගී සිටීමේ අනතුරක් පැවතිය හැකි බවය. තවද විශාල හමුදාවක් සහිතව මධ්‍යගත පක්ෂයක් අරගලය පාවාදී ජනතාව නොමග යැවිය හැකිය.

‘‘මෙය වළක්වා ගැනීම පිණිස ජනතාව සන්නද්ධ කළ යුතුයැයි’’ මාඕ සේතුං සහෝදරයා පැවසීය. ‘‘මහජන හමුදාවකින් තොරව මහජනතාවට පැවැත්මක් නැත.’’ ඉක්බිතිව අපි මාඕවාදීන්ගේ අගනුවර වන ටාවැන්ග් (Tawang) බලා පිටත් වීමු. එය දින තුනක් ගත කළ දුෂ්කර ගමනක් විය. ටාවැන්ග් සහ රොල්පා දිස්ත‍්‍රික්ක වල බහුතර ජනයා මාගා (Magar) වරුන් වෙති.

 

නේපාල් සමාජය පාර්ශව දෙකකට වර්ගීකරණය කොට ඇත. එනම් වංශ සහ කුල (Clans and Cast) වශයෙනි.

 

‘ආර්යන් සහ මොන්ගෝලියන් වශයෙන් ජනවර්ග දෙකක් ඇත. තම මුතුන්මිත්තන් ඉන්දියානු සම්භවයකින් පැමිණෙතැයි ආර්යන් සඳහන් කරන අතර, මධ්‍යම ආසියානු සම්භවයකින් පැවත එන්නන් ලෙස මොන්ගෝලියන් වරු සලකති. මාගාවරු යනු (Magar) මොන්ගෝලියන් ජනතාවයි; සාම්ප‍්‍රදායිකව ඔවුන් හිංදු හෝ බෞද්ධ නොවෙති. ඔවුන්ගේ සාම්ප‍්‍රදායික වත්පිළිවෙත් මධ්‍යම ආසියාවෙන් පැවත එන දේව හා භූත විශ්වාස කරන කට්ටඩියන්ගේ වතාවක් වලට සමානය; යම් යම් ස්ථානවල තවමත් මෙම පුද පූජා පවත්වාගෙන යයි. අපි ප‍්‍රාදේශීය මාඕවාදී නායකයින්ගෙන් මේ පිළිබඳ විමසූ විට ඔවුන් කියා සිටියේ, කත්මන්ඩු මිටියාවතේ ආධිපත්‍යය දරන හිංදු සංස්කෘතියට වඩා සාම්ප‍්‍රදායික ‘මාගා’ සමාජය සහ මාග හරපද්ධතිය වෙනස් බවයි. සාම්ප‍්‍රදායික ‘‘මාගා’’ සමාජය තුළ පිරිමි සහ ගැහැණු යන දෙකොටසම සමානව වැඩකරන අතර ඔවුන් මුදල් භාවිතා නොකර තම කුඹුරුවල අස්වැන්න බෙදා හදා ගන්නා බව ඔවුහු අවධාරණයෙන් කියා සිටියහ. සාම්ප‍්‍රදායික ‘මාගා’ සමාජය කොමියුනිස්ට්වාදී විය, එමෙන්ම, ‘මාගා’ ජනතාවගේ මතකය ලෙස මෙය පැවතී ඇත.

 

මීට වසර 286 කට පමණ පෙර කත්මණ්ඩු රාජාණ්ඩුව නැගීමත් සමග හිංදු ආගම මාග ජාතිකයින්ට බලපෑම් කලහ. හිංදුවාදය සාම්ප‍්‍රදායික මාග වත්පිළිවෙත් සමග ඒකාබද්ධ විය. ඉන්පසු මිනිසුන් හා ගැහැණුන් විවිධ වැඩවල නිරත විය. කාන්තාවන් ගෘහය තුළ ද පිරිමි පිට වැඩවල ද නිරත වෙයි. එමෙන් ම හිංදු කුල ක‍්‍රමය ද ඔවුන්ට බලපා තිබේ. 5% පමණ මාග ජාතිකයින් කුල හීන ලෙස කොන්කර ඇත. ඔවුන් සඳහා වෙන ලිං පවා සකස්කර ඇත. උසස් කුල යයි සම්මත බ‍්‍රාහ්මණ නිවෙස්වලට යාම මෙම කුල හීනයන්ට තහනම්ය. හිංදුවාදී ආධිපත්‍යයට මුළුමනින්ම ටාවැන්ග් නතුවී නොමැත්තේ කත්මන්ඩු මිටියාවතට බොහෝ ඈතින් පිහිටා තිබීමය. කුල ක‍්‍රමය සහ මුදල් භාවිතය සහ රාජ්‍ය පාලනයට නතු වීමට පෙර පැවැති මාග වරුන්ගේ පුරාවෘත්ත සම්ප‍්‍රදායන් තවමත් මතකයේ පවතී.

 

රොල්පා දිස්තරිගර ක්කයේ මහජන හමුදාවේ කාන්තා සාමාජිකාවක්, බටහිර නේපාලය

රොල්පා දිස්තරිගර ක්කයේ මහජන හමුදාවේ කාන්තා සාමාජිකාවක්, බටහිර නේපාලය

බොහෝ දුරට ඉන්දියාවේ මෙන් පංචායත් සභා නේපාලය පාලනය කරයි. පංචයාත් සභාව යනු ප‍්‍රාදේශීය ගම්සභා (Local Village Council) විශේෂයකි. මෙහිදී කුලීනයින් තීන්දු ගෙන මුළු ගම්සභාවම පාලනය කරයි. නේපාලයේ මේවා රජුට පක්ෂපාතව සිටී. නේපාල් රජු ශිව දෙවියන්ගේ ආත්මය ලෙස සලකනු ලබයි. රජුගේ ඡායාරූප පවා හිංදු කෝවිල්වල එල්ලා ඇත. ටාවැන්ග්වල මාඕවාදය පංචායත් ක‍්‍රමයට එරෙහි, ගම්වල පවතින වැඩවසම් ක‍්‍රමයට එරෙහි සම්භවයක් ගෙන ඇත. කත්මන්ඩු ආණ්ඩුව පංචායත් සභාවල විවිධ ජනවර්ග අතරත්, ආර්යයන් සහ මොන්ගෝලියන් ප‍්‍රජාවන් අතරත් විවිධ කුල අතරත්, ගැටුම් අවුලූවා තැබීමට පුරුදු වී සිටියි. පංචායත් සභාවලට පක්ෂ මෙන්ම විරුද්ධ සංරචක අතර අරගලයක් ද පැවතියේය. මෙවැනි පංචායත් සභාවලට පිළිතුරු දීමේදී මාඕවාදීන් වෙනන් ආකාරයක කමිටු පත්කර ගනිති. ටාවෑන්ග්වල සිටින මාම්වාදී නායකයියෝ වර්තමාන තත්වයට පැමිණීමට ඔවුන් මග පෙන්වූ ඉතිහාසය හා සිදුවීම් අපට පැහැදිලි කළහ. 1956 දී නේපාලයේ පැරණි රජ මියගොස්, මහින්දු රජ බලයට පත්විය. ප‍්‍රදේශයේ පක්‍ෂ 6ක් එකතුව නේපාල් කොමියුනිස්ට් පක්ෂය පිහිටුවා ගත්හ. 1959 දී මැතිවරණයක් පැවැත්විණි; මෙම මැතිවරණයේ ප‍්‍රතිචාරය වූයේ 1960 දී රජුට පක්‍ෂපාත පංචායත් සභා විසින් දියත් කළ රාජකීය කුමන්ත‍්‍රණයයි. බහුතර ග‍්‍රාමීය ජනයා ඉන් නොසතුටට පත්විණි; ඒ නිසා 1963 මිට 1973 දක්වා වූ කාලපරිච්ෙඡ්දය පුරාම දැඩි පංති අරගලයක් පැවතුණි. ශිෂ්‍ය සංවිධාන, ගුරු සංවිධාන වැනි විවිධ සමාජයන් සහ කොමිටි නේපාල් කොමියුනිස්ට් පක්ෂය පිහිටුවා ගත්හ. මාඕවාදීන් මෙහිදී දේශපාලන දැනුමක් නැති, පංචායත් සභාවලින් පන්නා දමන ලද සහ දිළිඳුකමින් පීඩාවට පත් ජනතාව සමග එක්ව කටයුතු කළහ. මේ කාලවකවානුව තුළ දී සමාජයේ සියළු කොටස් මාඔවාදීන් සමග එකතු විය.

 

1979 දී පාකිස්ථානනේ ජනරාල් සියාඋල්හක් අල්මරිකන් අධිරාජ්‍යවාදීන් හා එක්ව සුලිෆිකාර් අලිභූතෝ ඝාතනය කරන විට, තිබුණ අවකාශය – මෑත දී සදාම් හුසේන්ව එල්ලා මරා දැමීමට කටයුතු කළ ලැජ්ජා සහගත නඩු විභාගයට සමාන කමක් දරයි. නේපාලයේ ශිෂ්‍ය ව්‍යාපාරය ඊට එරෙහිව වීදි බැස්සා පමණක් නොව නේපාල් රජ පවා දැඩිව විවේචනය කළහ. 1981 ඩාසයින් (Dasein) උත්සව සමයේ පැවති ප‍්‍රාදේශීය සභා ඡන්දයෙන් මාඕවාදීහු රාජකීය පාක්‍ෂිකයින් පරාජයට පත්කළහ. ඉන් කිපුණු රහස් පොලීසිය සහ රාජකිය නේපාල හමුදාව ටාවැන්ග් ගම්මානයට පැමිණ ප‍්‍රාදේශීය ගැමි ජනයාට පහර දුණි. ඊට ප‍්‍රතිචාරයක් ලෙස ප‍්‍රාදේශීය ජනතාව ආයුධ අතට ගත්හ.

1989 දී ජනතාව අවධි වුණි; රජය නේපාලයට පාර්ලිමේන්තු ක‍්‍රමය හඳුන්වා දුන්හ.

ඔවුන් මහමැතිවරණයක් පැවැත්වූහ. නේපාල් කොන්ග‍්‍රසය මැතිවරණය ජයග‍්‍රහණය කළහ; නමුත් ප‍්‍රාදේශීය ජනතාව අතර ප‍්‍රතිඵලය පිළිබඳව මතභේද පැන නැගුණි. කොංග‍්‍රස රජය දිගින් දිගටම කියා සිටියේ තමන්ට මාඔවාදීන් මට්ටු කළ හැකි බවයි; නමුත් ඔවුන්ට එසේ කිරීමට නොහැකි විය. පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයේදී නේපාල කොමියුනිස්ට්වාදී පෙරමුණ ආසන ‘9’ ක් දිනා ගත්හ. මාම්වාදීන්ට සහය පළ කළ ජනතාවට දඬුවම් දීම පිණිස රජය පොලීසිය සහ රහස් පොලීසිය පිටත් කළේය. 1994 දී නේපාල් කොමියුනිස්ට් පක්ෂය (NCP) ප‍්‍රචන්ඩා සහෝදරයාගේ නායකත්වයෙන් යුත් නේපාල් මාඔවාදී කොමියුනිස්ට් පක්ෂය සමග ඒකාබද්ධ (Merge) විණි. කොංග‍්‍රසය ගෙතු පංචායත් සභා දිළිඳු ජනතාවට වධ හිංසා පීඩා කිරීම ගැන හෙළිදරව් කළහ; නේපාලය පුරාම ජනතාවට කොංග‍්‍රස පක්ෂය තිත්ත විය. රට පුරාම ජනතාවගෙන් ලැබුණු සහයෝගය නේපාල් කොමියුනිස්ට් පක්ෂය – එක්සක් මාක්ස්-ලෙනින්වාදී මාඕවාදී පක්ෂ සංධානයට ලැබුණි. ඒනිසා ඔවුන් මැතිවරණය ජයගෙන, රජයක් පිහිටුවා ගත්හ.

 

කොමියුනිස්ට් නේපාලය – එක්සක් මාක්ස්-ලෙනින්වාදී පක්ෂය (CPN-UML) සංශෝධනවාදී පක්‍ෂයකි; එය ලොව පුරාම පවතින සංශෝධනවාදී මෙන්ම ප‍්‍රතිසංස්කරණවාදී පක්‍ෂවලට සමාන විය; නමින් කොමියුනිස්ට්වාදී වූ මොවුන් වැඩවල දී ධනවාදීන් විය. 1994 දී ඔවුන් රජය පිහිටුවා ගත්තායින් පසුව (CPN-UML) හා කොංග‍්‍රස් පක්‍ෂ එකතුව මාඕවාදීන් පීඩාවට පත්කිරීමට මහන්සි ගත්හ. නමුත් අධෛර්යට පත්නොවූ මාඕවාදීහු ශක්තිමත් ව නැගී සිටියහ. නේපාල් බහුතර ජනතාව සමාන්‍යයෙන් (CPN-UML) එක්සත් මාක්ස්-ලෙනින්වාදීන් ලෙස සඳහන් කරනවා. ම ඕවාදී මහජන විමුක්කි හමුදාව (PLA) පිහිටුවාගෙන රාජකීය නේපාල් හමුදාව ටාවැන්ග්වලින් සදහටම පන්නා දැමීය. ‘‘ටාවැන්ග් සැමදාම මාඕවාදී වෙවායි’’ යනුවෙන් දිස්ත‍්‍රික් කොමිටි නායකයෙක් වන ඩාවල් ආඩම්බරයෙන් පුරසාරම් දොඩයි.

 

අපි ටාවැන්ග්වල සිටි කාලයේදී අපට මාග්රත් (Magrat) ස්වයං පාලන ප‍්‍රදේශ (Autonomous Region) ප‍්‍රධාන ලේකම් බාශාන්ති බාහර් මුණ ගැසුණි. නේපාලයේ විවිධ ජන වර්ග සහ කුල සම්බන්ධයෙන් ගැටළුවක් පවතින බවත්, ස්වයං පාලන ක‍්‍රමය මගින් මෙම ගැටළු විසඳා ගැනීමට කටයුතු කරන බවත් ඔහු අප සමග පැවසීය. වැඩවසම්වාදය හා රාජාණ්ඩුවට එරෙහි අරගලය  බහු වාර්ගික අරගලයකි; විවිධ පාර්ශවයන්ට අයත් ජනතාව මාඕවාදීන්ට සහය දෙති. මාග්රට් (Magrat) ස්වයං පාලන ජන රජයේ ව්‍යූහය වන්නේ ජනාධිපතිවරයෙක්, උප ජනාධිපතිවරයෙක්, ඇමති මණ්ඩලයක් සහ උසාවි පද්ධතියක් සමන්විතය. ඇමතිවරු 16ක් සහ ප‍්‍රාදේශීය ලේකම්වරයෙක් මෙහි සිටිති. ස්වයං පාලන ප‍්‍රදේශ 9ක් ඇත; ඉන් 8ක් භූගෝලීය ප‍්‍රදේශ මත පදනම් වෙයි; 6ක් ජාතිකත්ව (Nationalities) මත පදනම් වී ඇත. මෙවැනි ස්වයං පාලන පළාත් සැලසුම්කර ඇත්තේ විවිධ ජාතිකත්වයන් හා කුල විශේෂතාවයන් නිරාකරණය කර ගැනීම පිණිසය; අන්තිමේදී වැඩවසම් ක‍්‍රමය අවසන් කොට, ජනතා රජයක් පිහිටුවා ගැනීමටය.

 

බාශාන්ති මාගර් පැවසූ පරිදි, සාම සාකච්ඡාවලදී මාඕවාදීන්ට ලැබුණු සහයෝගය වර්ධනය විය; එසේම මාඕවාදීහු රාජාණ්ඩු ක‍්‍රමය නිමා කිරීම සඳහා පක්ෂ 7ක් සමග එක දිගට වැඩ කළහ. ඇමරිකන් අධිරාජ්‍යවාදය මෙය කඩාකප්පල් කිරීමට කටයුතු කළ අතර මෙම පක්‍ෂ 7 පිටුපස ඇමෙරිකාව සිටින බව මාඕවාදීන් දැන කටයුතු කර ඇත. ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය හැර, අසල්වැසි රටවල් මාඕවාදීන්ගේ සුජාතභාවය පිළි ගත්තේය. චීනය ඇතුලත් කරගැනීමේ සැලසුම් සම්පාදනය කරමින්, නේපාලය තුළ හමුදා කඳවුරක් පවත්වා ගැනීමට ඇමෙරිකාවට අවශ්‍ය වූ බව ඔහු අපට පැවසීය. ඇත්ත වශයෙන් එයට මාඕවාදීන් කිසිසේත් ඉඩ නොදෙනු ඇත. මාඕවාදීහු කිසිදා ඇමෙරිකන් අධිරාජ්‍යවාදය, ඉන්දියානු ව්‍යාප්තවාදය සහ දූෂිත නේපාල පාර්ලිමේන්තුවාදීන් විශ්වාස කරන්නේ නැත.

 

එහිදී අපි නව ආදර්ශ පාසලක් නැරඹීමට ගියෙමු. ළමෝ කොමියුනිස්ට්වාදී සහ මාඕවාදී මෙන්ම නේපාල ජාත්‍යන්තරවාදී ගීත ගායනා කරමින් උණුසුම් ලෙස අපව පිළිගත්තෝය. අපි ඉන් ඉමහත් උද්දාමයට පත්වූයෙමු. මෙම පාසලේ නම වන්නේ දිවිපිදූ විරුවන් අනුස්මරණ ප‍්‍රජාතාන්ත‍්‍රික ආදර්ශ විද්‍යාලය (Martyr’s Memorial Democratic Model School) යනුවෙනි. 2004 දී එය පිහිටු වන ලදි. එහි වයස 6-15 අතර පිරිමි ළමුන් 53ක් සහ ගැහැණු ළමුන් 34 ක් ඉගෙනුම ලබති. ළමුන් 50ක් පමණ නේවාසිකව පාසලේ ගත කරන අතර අනික් ළමුන් ඒ අසල ජීවත් වෙති. නේවාසිකාගාරයේ පසුවන ළමුන් රාජකීය නේපාල් හමුදාව සමග සටන් කොට මියගිය ම.වි. හමුදා විරුවන්ගේ දරුවන්ය. එහි ගැහැණු හා පිරිමි ගුරුවරුන් 4දෙනෙක් උගන්වති. මිනිසුන් 13 දෙනෙක් පාසල් පාලනයට හා එය රැක බලාගැනීමට සහයවෙති. ගණිතය, විද්‍යාව, කලාව, භාෂාව ඇතුළුව සමාජ විද්‍යාව සහ දර්ශනය ගුරුවරු උගන්වන ප‍්‍රධාන විෂයන් වෙයි. ළමෝ නෙපාල් භාෂාව, මෙන්ම ප‍්‍රාදේශීය මාග භාෂාව උගනිති; එමෙන් ම ඉංග‍්‍රීසි භාෂාව තරමක් ඉගෙනීමටද වෙහෙසෙති. දිනකට පැය 5ක කාලයක් පාසල පවත්වයි. දැඩි හිමපතනය නිසා ශීත සෘතුවේදී මසක් පාසල වසා තබන නමුත් පාසල් නිවාඩු කාලයක් නැත.

 

ගුරුවර ගුරුවරයින් මීට පෙර නේපාල් රජයේ පාසැල්වල සේවය කළ අය වෙති. විදුහල්පති ලෙස කටයුතු කරන කේ. බහදූර් රජයේ පාසලක විදුහල්පති ලෙස වසර 25ක පළපුරුදු කෙනෙකි. සියළුම ගුරුවර ගුරුවරියන් ස්වේච්ඡා ගුරුසංගමයක් වන, සමස්ත නේපාල ගුරු සංධානයේ සාමාජිකයෝ වෙති. ගුරු සංගමය මීට වසර 22කට පෙර පංචායත් සභාවන්ට එරෙහිව පිහිටුවා ගනු ලැබූවකි. ඇනීටා දේසායි විද්‍යා හා ගණිත ගුරුවරිය අපට කියා සිටියේ ඔවුන් රජයේ පාසැල්වල ඉගැන්වූ දේවල් නිශ්ප‍්‍රයෝජන බවයි. එක් විෂයක් වූයේ නේපාල් රාජ වංශයේ ඉතිහාසයයි, නේපාල රජුගේ ඡායාරූපයක් පාසලේ තිබෙන අතර ළමුන් එය ඉදිරිපිට යාඥ කළ යුතුය. ඉතිහාසය වැනි පුරාණෝක්ති ඔවුන්ට ඉගැන්වීමට සිදුවී ඇති අතර ඒවා ජීවිතයට කිසිදු වැදගත්කමක් නැත. පොහොසත් ළමුන් පමණක් පාසල් යන අතර දිළිඳු ළමුන් පාසලට නොපැමිණෙති. දුප්පත් ළමුන් පාසල් ගියද ගුරුවරු ඔවුනට නොසලකති. රජයේ පාසල්වල ගිරා පෝතක ඉගැන්වීම් මිස නිර්මාණශීලී අධ්‍යාපනයක් නැත.

 

නව ආදර්ශ පාසල වෙනස් තැනකි, පාසල නිදහස් තැනකි; මාග්රට් ස්වයං පාලන ජනරජය සියළු මුදල් සපයාදෙයි; ගුරුවරු මෙහි උගන්වන්නේ ස්වේච්ඡාවෙන්ය. පාවහන් රහිත (bare foot) වෙද්‍යවරු මෙන්, මෙම පාසලේ සේවය කරන ගුරුවරු ජනතාව සමග මෙන්ම මාම්වාදීන් සමග කටයුතු කරමින් තම යුතුකම ඉටුකරන බවට සපත කරති. රීටා ගිරි ගුරුවරිය අප සමග පැවසුවේ මෙහි ළමුන් මෙන්ම ගුරුවරුන් ට ද නිර්මාණශීලීව කටයුතු කිරීමට උනන්දුවක් ඇති බවයි. ඔවුන් ජනතාව සමග අන්තර් ක‍්‍රියාකාරීත්වයක යෙදෙයි. උපදෙස් බෙදා හදා ගනී. තමන් ද ඉගෙන ගනිමින් සිටින බව ගුරුවරුන්ටද හැඟී යති. රජයේ පාසල් වල නේපාල් භාෂාව මිස අන් භාෂා උගන්වන්නේ නැත. මෙහිදී ගුරුවරු පවා ළමුන්ගෙන් මාග භාෂාව උගනී. කලාව සහ සාහිත්‍ය ගුරුතුමා වන මාදන් අපට කීවේ නව ආදර්ශ පාසලට රජයේ පාසල් වල ගුරුවරු ආශාවෙන් පසුවෙන නමුත් ඔවුන් නේපාල් රාජකීය හමුදාවට බිය වී ඇතී බවයි.

 

අපි ළමුන් ගේ පන්ති කාමරවලට ගියෙමු. එහිදී නැවතත් ඔවුන් අපට සුභ පැතීය. වයස් මට්ටම් අනුව ළමුන් පන්ති 3කට බෙදා තිබුණි; සමහර අවස්ථාවන්හිදී උසස් පන්තිවල ළමුන් කුඩා ළමුන්ට උගන්වනු ඇත. ඔවුන් වැඩුණු පසු ළමුන් කරන්නේ කුමක්දැයි අපි විමසුවෙමු. ඔවුන්ගේ, පිළිතුරු වූයේ ගුරුවරු, වෛද්‍යවරු, මාධ්‍යවේදීන්, ලේඛකයන් මෙන්ම ම.වි. හමුදා වට සම්බන්ධ වන බවයි. කෙසේ නමුත් බහුතරයක් කැමති වූයේ කලාකරුවන් වීමටයි. ළමුන්ද අපේන් මෙවැනි ප‍්‍රශ්න ඇසීය. ‘‘නේපාලයේ මහජන යුද්ධය ගැන ඔයාලාගේ රටේ අය හිතන්නේ මොනවාද?’’ ‘‘ඔයාලගේ රටෙත් රජෙක් ඉන්නවාද?’’ ‘‘අහස් යානා නිව්යෝර්ක් නුවර ගොඩනැගිලිවල හැප්පුවේ ඇයි?’’ අපේ පිළිතුරු වූයේ, අපේ රටේ ජනතාව මහජන යුද්ධය ගැන කිසිවක් නොදැන සිටින්නේ, ඔවුන් මාධ්‍ය මගින් හා අධ්‍යාපන ක‍්‍රමය මගින් අන්ධ කර ඇති නිසා බවයි. ඇමරිකන් ජනතාවගෙන් කිසිම ප‍්‍රශ්නයක් වෙන්නේ නෑ. නමුත් ඇමරිකන් ආණ්ඩුව ඔබලාට අකමැතියි. මොකද ඇමරිකානු රජයට අවනත කර ගැනීමට බැරි රටවල මිනිසුන්ට ඒ අය අකමැති නිසයි; බි‍්‍රතාන්‍යට රැජිනක සිටී යන්නයි.

 

මාදන් ළමුන්ට ඉංග‍්‍රීසි ඉගැන්වීමේ නිරත ව සිටියේය. A,B,C කියා දෙමින් සිටියේ හරිම රසවත් ආකාරයට යි. එනම් “C” යන්න Capitalism (ධනවාදය); “D” යන්න Darwin (ඩාවින්); “I” යන්න Imperialism (අධිරාජ්‍යවාදය); “K” යන්න Karl Marx (කාල් මාක්ස්); “L” යන්න Lenin (ලෙනින්); M යන්න Mao Zedong (මාඕ සේතුං) යනාදියට යි. තව දුරටත් ඔහු අපට කියා කියා සිටියේ ඔහු නිව්ටන්, කේප්ලර්, අයින්ස්ටයින්, සහ ඩාවින්ගේ පරිණාමවාදී න්‍යාය පිළිබඳ විද්‍යාව ඉගැන්වීමට ඉමහත් කැමැත්තක් දක්වන බවයි. කෙසේ වෙතත් මෙහි අවශ්‍ය පොතපත හා උපකරණවල හිඟයක් පවතී. පරිගණක, රූපවාහිනී වැනි තාක්‍ෂණික උපකරණ භාවිතා කිරීම සහ වඩාත් සම්ප‍්‍රදායික ක‍්‍රමවේද යොදා ගැනීම, ඉගැන්වීමට භාවිතා කිරීම සහ ඔවුනට අවශ්‍යව ඇත. පදනම් ප‍්‍රදේශවල මෙවැනි පාසැල් 30ක් ආරම්භ කිරිමේ සැලසුම් තිබේ. කෙසේ නමුත්, ආරෝග්‍ය ශාලා සම්බන්ධයෙන් සලකා බැලීමේදී, මේ සියල්ල නේපාලයේ දේශපාලන අනාගතය මත රඳා පවතී. ගතානුගතික ඇදහීම්, විශ්වාස, ප‍්‍රශ්න කිරීම සහ විවේචනය කිරීම සඳහා ළමුන්ට තර්කානුකූලව මෙන්ම විද්‍යාත්මක ආකාරයකට සිතීමට උනත්දු කරනු ලැබේ. ඔවුහු පාසලලේ දී ආගම් සිද්ධාන්ත උගන්වන්නේ නැත; ඇමෙරිකාවේ පාසල්වල මෙන් නොව, ගුරුවරු ඩාවින් සහ පරිණාමය පිළිබඳව ද උගන්වති. එනිසා ආනාගතය වෙනස් වනු ඇත.

 

තව දුරටත් සඳහන් කරනවා නම්, නව ආදර්ශ පාසල කොමියුනිස්ට් මූලධර්ම මත පවත්වාගෙන යන කොමියුනයක් (Commune) වෙයි. එය  ඕනෑම වෙනත් ගමකට සමාන වෙන නමුත් සාමාන්‍ය ගමකට වඩා වෙනස් ආකාරයකට සංවිධානය කර තිබීම විශේෂත්වයකි. කොමියුනයේ නම අජම්බාරි (Ajambari) (අමරණීය කොමියුනය) යි. මුලදී මෙම කොමියුනයේ සිටියේ පවුල් හයකි. දැන් එහි පවුල් 32ක් වෙති. මෙම කොමියුනයේ සාමාජිකයින් වන්නේ වැඩි වශයෙන් ම පක්‍ෂ සාමාජිකයින්, ඔවුන ගේ පවුල් ම.වි. හමුදා සෙබළුන්ගේ පවුල් සහ රාජකීය නේපාල හමුදාව සමග සටන් වැදී මිය  මිය ගිය විරුවන් ගේ පවුල් සාමාජිකයින්ය. මෙම කොමියුනයේ ඒකක (Unit) දෙකක් වෙයි; එසේම මෙම ඒකක දෙකේ පුද්ගලයන් 19 ක් වෙති. මෙම ඒකක සමන්විත වන්නේ ගොවි ව්‍යාපාරයේ, ශිෂ්‍ය සංවිධානයේ, කාන්තා ව්‍යාපාරයේ සහ ළමා සංවිධානවල ජනතාවගෙනි. කුල වශයෙන් හෝ පන්ති වශයෙන් කිසිදු බේදයකින් තොරව, සමාජ ජීවිතයක් ගත කිරීමට කොමියුනය උත්සාහ දරයි; දකුණු ආසියානු ගම්වල සහ සාමාන්‍ය නේපාල් භාෂාව කතා කරන ජනයා තුළ මෙය විද්‍යාමාන වේ. කොමියුනයට කම්කරු දෙපාර්තමේන්තුවක්, ආර්ථික දෙපාර්තමේන්තුවක්, අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුවක් සහ ළමා ආරක්‍ෂක දෙපාර්තමේන්තුවක් තිබේ. මෙම කොමියුනය තුළ පුද්ගලික අයිතමයන් නැත. කොමියුනය නායකයින් තෝරන්නේ කැමත්ත සහ හැකියාව මතයි. මෙම කොමියුනයේ වයස අවුරුදු 5 ට අඩු ළමයින් 9 දෙනෙක් සිටී. සාමාන්‍යයෙන් කාන්තාවන් දෙදෙනෙක් මේ ළමුන් රැකබලා ගැනීමෙහි යෙදෙති; සමහර අවස්ථා වලදී පිරිමිද ළමුන් බලා ගැනීම කරගෙන යති. වයස අවුරුදු 5 ට වැඩි ළමුන් ලඟම ඇති ආදර්ශ පාසැල් වෙත යාම අනිවාර්ය වේ. කොමියුනයේ හෝටලයක් සහ සාප්පුවක් ඇත. ආහාර පොදුවේ පිස කොමියුනයේ සියළුම දෙනා එකම ස්ථානයකදී අනුභව කරති. කොමියුනයේ නිවාස 32ක් තිබේ.

 

කොමියුනය තුල ශ‍්‍රමය සමානව ඔවුන් අතර බෙදා ගනී; වැඩකටයුතු මාරුවෙන් මාරුවට (Rotation)කරගෙන යයි. කෘෂිකර්මයේ සිට නාට්‍ය කරණය දක්වා විවිධ ක්‍ෂේත‍්‍ර තුළ තම හැකියාවන් සංවර්ධනය කර ගැනීමට ජනතාවට අවස්ථාවක් සපයා දී තිබේ. එකම දේ කිරීමෙන් වෙහෙසට පත් වීමෙන් සහ වෙනත් ආකාරයක වෘත්තියක නියැලීමට අවශ්‍ය වූ විටක යම් කෙනෙතුට ඒ සඳහා අවස්ථාව නිර්මාණය වී තිබේ. ප‍්‍රධාන ආර්ථික නිෂ්පාදන වන්නේ කෘෂි කර්මාන්තය යි; කොමියුනයක හෝටලයක් සහ සාප්පුවක් පවතී. ලාභය වැය කරන්නේ කොමියුනයේ දියුණුව පිණිසයි. පාර්තක් සහෝදරය, අපට කීවෙ ඔවුන්ද තමන්ගේ කොමියුනය ඉදිරියට සංවර්ධනය කිරීමට කැමති බවයි. ඔවුනට වර්ධනීය ජනගහනයක් සිටින බැවින් කෘෂිකාර්මික නිෂ්පාදනය වැඩි කිරීමට ඔවුන්ට අවශ්‍යයි. ඒ වගේම විදුලි බලය සංවර්ධනය කරගැනීමට ඔවුන්ට අවශ්‍යයි; අධ්‍යාපන හා ළමාරක්‍ෂක දෙපාර්තමේන්තු වර්ධනය කර ගැනීමටද අවශ්‍යයි.

 

කොමියුනයේ සාමාජික වන්නේ කවුදැයි තීරණය කරන්නේ කවුද? මේ ගමේ බොහෝ මිනිසුන් කොමියුනයට ආදරය කරති; එමෙන්ම කොමියුනයේ කල් ගෙවීමට අවශ්‍ය කරති. තවදුරටත් මිනිසුන් 54 දෙනෙකුට කොමියුනයට සම්බන්ධ වීමට අවශ්‍ය වුණි. පර්තාක් සහෝදරයා අපට පැවසුවේ කොමියුනයේ සාමාන්‍ය සාමාජික වීම තමයි මුල් පියවර වන්නේ; ඒ සාමාන්‍ය සාමාජිකයා කොමියුනයට උපකාර කරයි; නමුත් ඔහු කොමියුනයේ වාසය කරන්නේ නෑ. ඔහු හෝ ඇයට, පෞද්ගලික දේපලක් තබාගන්න නොහැකියි. ඒවගේම කොමියුනයේ විනය පිලිගත යුතුයි. පුද්ගලයාට කොමියුනයට සම්බන්ධ වීම සඳහා සදා නිමකල කාල රාමුවක් නොමැත.

 

එය රඳා පවතින්නේ ඔවුන්ගේ දෘෂ්ඨිය හා සිතුවිලි මතයි. පුද්ගලයෙක් මාඕවාදයේ දෘෂ්ඨිය සහ මූලධර්ම පිළිගන්නේ නම්, ඔහුට/ඇයට කොමියුනයට සම්බන්ධ විය හැකියි. කොමියුනයේ සිටින සියළුම පවුල් නව සාමාජිකයා පිළිගන්නවාද, නැද්ද යන්න තීරණය කළ යුතු වේ.

 

බටහිර නේපාලයේ ගරිල්ලා කලාපයේ ගමක් තුළ

බටහිර නේපාලයේ ගරිල්ලා කලාපයේ ගමක් තුළ

කොමියුනය තුළ ප‍්‍රශ්නයක් ඇති වුවහොත් කරන්නේ කුමක්ද? සබුද්ධිකව සංවාද හා සිතීම මගින්, පැරණි මතවාද විවේචන කිරීම වැනි මතවාදයේ සැඟවුණු ඇත්ත දැකීමේ හැකියාව (insight)යොදාගනිමින්, ස්වාධීනව, කොමියුනය ගැටළු විසඳා ගනී; කොමියුනයේ සමස්ත පවුල් සංබ්‍යාවට දෘෂ්ඨිමය සංවර්ධනයක සමාන මට්ටමක නොමැති ප‍්‍රශ්න පැවතිය හැකිය. මෙම ප‍්‍රශ්න සරල ගැටලූ පමණි; කොමියුනයක ජීවත්වීමේදී එය සංවර්ධනය සහ පර්යේෂණයේ (Experimentation) ක‍්‍රියාදාමයක් බවද පාර්තාක් සහෝදරයා පැහැදිලි කළහ.

 

මාඕවාදීන් සම්ප‍්‍රදායික අදහස් සහ වත්පිළිවෙත් විවේචනය කරන විට, නව ගැටළුවක් මතුවෙයි; මේ දේවල් වඩාත් හොඳින් කරන්නේ කෙස්ද යන ප‍්‍රශ්නය යි. උදාහරණයක් ලෙස කොමියුනය තුළ දින ගණනාවක් කල්ගත කළ, අපේ ප‍්‍රංශ ජාතික සහෝදරයා මළමිනිය භූමිදානය කිරීමද, නැතිනම් ආදාහනය කිරීමද වඩාත් හොඳ වන්නේ යනුවෙන් ප‍්‍රශ්න කළහ. මේ ප‍්‍රශ්නය කෙරෙහි ඔවුන් වඩාත් උනන්දු වුණි; එවිට ඔවුන් ඇත්ත වශයෙන් උත්සාහ කරන්නේ ඔවුන්ගේ පරිසරයට, ඔවුන්ගේ ප‍්‍රජාවට, සහ ඔවුන්ගේ අනාගතයට වඩාත් වැදගත් වන්නේ භූමිදානයද ආදාහනයද තීරණය කර ගැනීමටයි. ජීවිත විෂය තුළ සැම දෙයක්ම ප‍්‍රශ්න කරමින් තිබේ. නැටුම්, නාට්‍ය, සහ සංගීතය වැනි සංස්කෘතිකාංග සෑම දෙමසකට වරක්ම පවත්වයි. දිවි පිදූවන්ගේ දින, මාක්ස්, එංගල්ස්, ලෙනින්, ස්ටාලින් හා මාඕ ගේ උපන්දින නිවාඩු දින වශයෙන් ප‍්‍රකාශයට පත්වී ඇත.

 

මෙම කොමියුනය ගැන වඩාත් වැදගත් දෙයක්, සහ ධීවර කොමියුනය වැනි අනෙක් ඒ සමාන ව්‍යපෘති දෛනික ප‍්‍රශ්න විසඳීමට වෙහෙස වෙද්දී තාර්කික භාවය හා විද්‍යාත්මක අවබෝධය පිළිබඳ අවධාරණය වේ. ටාවැන්ග් වල, සූරිය විදුලි කෝෂ, සහ ජල විදුලිය වැනි දේ සංවර්ධනය කර ගැනීම මගින් කොමියුනයට විදුලි බලය ලබා දීමට ඔවුන්ට අවශ්‍ය විය. ධීවර කොමියුනයක දී මාඕ වාදීහු කුඩා ගංගාවල මසුන් වෙන් කරගැනීම සඳහා පොකුණක් ඉදි කළහ. නේපාලයේ ගංගාදිය මාළු ඉතා විරලය; මුළු ගම්මානයටම සෑහෙන තරම් මාළු සැපයීම සාමාන්‍යයෙන් දුෂ්කර  කටයුත්තකි. මෙහිදී, කිසියම් අවබෝධයක් ලබාගෙන පරිසරය වෙනස් කිරීම මගින්, මුළු මහත් ගම්වාසීනට ම සෑහෙන තරමක මාළු සැපයීම සඳහා මසුන් බෝ කිරීමේ ක‍්‍රමයක් මාඕවාදීහු සංවර්ධනය කළහ. තවදුරටත්, ධීවර කොමියුනය ජනතාවට ප‍්‍රයෝජනවත් කටයුත්තක නියැලෙමින් පරිසරයට ද මිත‍්‍රශීලීව සංග‍්‍රහ කරයි. මෙම ප‍්‍රදේශවල දී අපට ත් යෝජනා තිබුණි. උදාහරණයක් ලෙස, පාංශුඛාදනය; නේපාලයේ පාරවල් හා මංමාවත් තැනීමේ දී පවතින විශාල ගැටළු; එක් සහෝදරයෙක් යෝජනා කළේ වල් පැළෑටි සහ පඳුරු වලින් දැලක් නිමවා ඛාදනය වළක්වා ගැනීමට පිළියමක් යෙදිය හැකි බවයි. බොහෝ නිවෙස් වල දුම් පිටවීමේ කවුළු නොතිබීම නිසා බහුතර ජනතාව හදවත් රෝග වලින් පෙළෙන බව අපට වැටහුණි.  එනිසා අප යෝජනා කළේ දුම් කවුළු සහිත නිවෙස් තනා ගැනීමට ජනතාව උනන්දු කළ යුතු බවයි. තවත් සහෝදරයෙක් පරිසර හිතකාමී වැසිකිලි තනා ගැනීමට යෝජනා කළහ. බැටරි සහ ප්ලාස්ටික් භාජන වැනි පරිසරයට උරා නොගන්නා අපද්‍රව්‍ය වලින් වැළකෙන අන්දම අපි යෝජනා කළෙමු. එනිසා මුළුමනින්ම ප්ලාස්ටික් තහනම් කරන ලෙස ඉල්ලා සිටියෙමු. පරිසර හිතකාමී වැසිකිලි යනාදිය, අපට සැපයිය හැක. පුහුණු කිරීම් හා සහයෝගය දීම වැනිදේ මාධ්‍යවේදීනට හා නේපාල ජනතාවට අපි ඉදිරිපත් කළෙමු.

 

Tawang වලින් පිටත් වූ අපි දුෂ්කර ගමනකින් පසු නැවත Tila Bazzar වලට සේන්දු වුණෙමු. ටාවැන්ග් හා Tila Bazzar සමග යා කරන මාවත සෑදීමේ කාරියක මාඕවාදීහු නිරතව සිටිති. එම පාර නම් කරන්නේ දිවිපිදූ විරුවන්ගේ මාවත (Shahid Mard or Marty’s Road) යනුවෙනි. ඔවුන් මාඕවාදීන් වෙනුවෙන් නොව තමන් සඳහා වැඩ කරමින් සිටිති. ටාවැන්ග් වල දී එක් තරුණයෙක් මෙම මාවත ඉදිකිරීම ගැන ජනතාව හා සංවාදයක යෙදී ඔවුන් දිරිගන්වනු අපි දුටුවෙමු. ඉන් පසු මිනිසුන් 30 ක් පමණ ආත්ම විශ්වාසයකින් යුතුව ඔහු සමග පාරේ වැඩට හවුල් වූහ. අපි ත් ඒ පාරේ වැඩ කළෙමු. අපි ජනතාව සමග උරෙනුර ගැටී වැඩ කළෙමු. ගල් එහාට මෙහාට ගෙන ගියහ. සුද්ධ පවිත‍්‍ර කිරීම් කළහ. මෙම වැඩ වලදී නිරන්තර විවේක ගැනීම් තිබුණි. වතුර බට, බීඩි, සිගරට් බීම සඳහා ටික වෙලාවකට වැඩ නැවැත්වීය. පිරිමින් හා කාන්තාවන් සම සමව වැඩකරති. තරුණයන් මෙන්ම මහළු අයද වැඩ වල නිරතවෙති.

 

අපි එසේ නිමකරන වෙනත් පාරවල් ද දිටිමු. 2000 කට අධික ජනකායක් අපට සුභ පැතීය. මෙම ගැමි ජනතාවගෙන් බහුතරය මාඕවාදීන් නොවුනි; නමුත් ඔවුන් සාමාන්‍ය දිළිඳු ගැමියන්ය, සීයලා, මුත්තලා සුරුට්ටු උරමින්ද; කාන්තාවන් තම දරුවන් පිටුපස හොවාගෙන ද වැඩ කරති. අපට ඔවුන් සමඟත් කතා කිරීමට අවශ්‍ය වුණි; ඔවුන්ට ද එසේමයි. අපේ රටවල් කොයිවගේද යන්න දැන ගැනීමට ඔවුනට අවශ්‍ය වූහ; අපේ රටවල ජනතාව නේපාල ජාතිකයින් ගැන හිතන දේ දැනගැනීමට අවශ්‍ය වූහ; සහ මෙම මාවත ඉදිකිරීමේ (දිවිදුන් විරුවන්ගේ මාවත) වැඩ වලට සහභාගි වන්නේ ඇයිද යන ප‍්‍රශ්න දැන ගැනීමට ප‍්‍රශ්න නැගූහ.

 

රුකුම් දිස්තරිමි ක්කයේ මිලීෂියා සාමාජිකයන් සම ගම්වැසියන්, බටහිර නේපාලය

රුකුම් දිස්තරිමි ක්කයේ මිලීෂියා සාමාජිකයන් සම ගම්වැසියන්, බටහිර නේපාලය

අපි තිලා බාෂාර් වලින් පිටත්වී, ස්වයං පාලන ජනරජයෙන්ද සමුගෙන විශාල නගරයක් වූ ගොරවයි (Gorai) වලට ළඟා වුනෙමු. ගොරායි නගරය මුළුමනින්ම මාඕවාදී පාලනයට නතුවී නැත. සෑම වීදියකම පොලීසිය කටයුතු කරයි; එමෙන්ම සෑම සාප්පුවකම, රෙස්ටුරන්ට් එකකම විවිධ හිංදු දෙවි දේවතාවුන්ගේ ඡායාරූප එල්ලා තිබෙනු දක්නා ලදි. ගොරායි වලදී අපි කාන්තාවන් දෙදෙනෙකුගෙන් ප‍්‍රශ්න කළෙමු. ඒ අස්තා (Astha) සහ ෂිමනා (Shimana) සහෝදරියයි. අස්තා සොයුරිය ශිෂ්‍ය දේශපාලනයට පිවිස ඇත්තේ වයස 14 දීයි. ඇය වේදකරා විශ්වවිද්‍යාලයේ ඉගෙන ගන්නා කාලයේ ශිෂ්‍ය සංගමයේ ක‍්‍රියාකාරිනියක් විය. 1996 හි ඇති වූ කැරැල්ලෙන් පසුව ඇය නේපාල කොමියුනිස්ට් පක්‍ෂය-මාඕවාදී ට සම්බන්ධ විය. මුලින් ඇය දේශපාලන මණ්ඩලයේ සාමාජිකයෙක්ව සිට, මධ්‍යම පදනම් ප‍්‍රදේශයට මාරුවී යාමට පෙර සහකාර පරීක්‍ෂකවරියක විය. ඇගේ ස්වාමිපුරුෂයාද පක්‍ෂ සාමාජිකයෙකු විය. නමුත් වසර හතරකට පසු ඔහු අද්භූත ලෙස අතුරුදහන් විය. ඊට පසු ඇය මහජන විමුක්ති හමුදාවට බැඳුණි. ඇය දැන් කොමාන්ඩර් කෙනෙකි. ඇයට එක් සහෝදරයෙක් සහ සහෝදරියන් දෙදෙනෙක් සිටිති. එක් සොයුරියක් විවාහ වී ඇත; අනෙක් සොයුරිය මහජන විමුක්ති හමුදාවේය. ඇගේ සහෝදරයා විශ්ව විද්‍යාලයේ ඉගෙනුම ලබයි. ඇගේ දෙමාපියන් මුලදී ඇය ම.වි. හමුදාවට (PLA) එකට සම්බන්ධ වීම ගැන එතරම් සතුටු නොවීය. නමුත් දැන් ඒ අය මාඕවාදීන්ට උදව් කරති. ෂිමනා සහෝදරිය අස්තාගේ ලේකම්වරියයි. ෂිමනා වසර තුනක සිට ම.වි. හමුදාවට (PLA) සේවය කරයි. නමුත් රුකුම් අසල මාවත් වල සිදුවූ අරගලයේදී ඇයට තුවාල සිදු වුණි. ඇගේ උදරයට සහ අතට වෙඩි වැදුණි. ඇයට සුව වීමට මාස 9ක් ගතවූහ. දැන් ඇය අස්තා සමඟ සේවය කරයි.

 

නේපාලයේ කාන්තාවෝ තුන් ආකාරයකට පීඩාවට පත් වෙති. අධිරාජ්‍යවාදය සහ වැවවසම් වාදයට අමතරව, කාන්තාවන් සම්ප‍්‍රදායික පිතෘමූලික සමාජය විසින්ද පීඩාවට පත් කරනු ලබයි. වැඩවසම් සමාජයේදී කාන්තාවට ප‍්‍රසිද්ධියේ කතාකළ නොහෙැක; ස්වාමිපුරුෂයන් නිතර භාර්යාවට පහර දෙති; කාන්තාවන්ට ගෘහස්ත වැඩ පමණක් නොව වතුපිටිවල ද කුඹුරු වල වැඩද කිරීමට සිදුවෙයි. කාන්තාවන්ට තමන් විවාහ වෙන පුරුෂයා තෝරාගැනීමට අයිතියක් නැත. පිරිමි සහ කාන්තාවන් එකටම සමාජානුයෝජනය නොවෙයි. නේපාල් සමාජයේ බහුභාර්යා සේවනයේ (Polygamy) සම්ප‍්‍රදායක් තිබේ. කාන්තාවන්ට දේපල අයිතියක් නැත. ධනේශ්වර ගෝලීයකරණය කාන්තාවන්ට නව භීතිකාවක් රැගෙන ආවේය; කාන්තාවන් නපුරු සහ දැඩි ලෙස වැඩෙහි යොදවන ලදි. කාන්තාවන් නිතීවිරෝධී ලෙස ලෝකයේ විවිධ රටවලට විශේෂයෙන්ම ගල්ෆ් රටවලට ගෝලීය ලිංගික කර්මාන්තයක් වීය; කාන්තා නුවරට පැමිණෙන ලිංගික හැසිරීමට ප‍්‍රිය බටහිර සංචාරකයින් මසාජ් සාප්පුවල සහ රඟහල් කරා ඇදෙති. ගෝලීයකරණය ස්ත‍්‍රී මාංශ විකුණයි. එමෙන්ම සම පහැපත් කරන ක‍්‍රීම් සහ සබන් වර්ග මිලට ගැනීම සඳහා ද කාන්තාවන් පොළඹවයි. බොලිවුඞ් හා හොලිවුඞ් නිළියන් සේ තමන් හැඩගැස්වීම සඳහා බියුටි සැලූන් කරා අද්දවා ගනී. නේපාල් කාන්තාවන්ට ගෙවීමට සිදු වී ඇත්තේ දුෂ්කර ජීවිතයකි. පක්‍ෂය තුළ ලිංගිකත්වය සම්බන්ධයෙන් කටයුතු කිරීමට පියවර ගෙන තිබේ. පක්‍ෂය තුළ කාන්තාවන්නේ අර්බුදය සාකච්ඡා කරමින් මිනිස් සවිඥානකත්වය වෙනස් කිරීමෙහි සමත් පොතක් පාර්වතී සහෝදරිය පලකළ බව අස්තා අපිට කීවාය. අස්තා විස්තර කළ පරිදි එය විප්ලවය තුළ විප්ලවයකි. මාඕවාදීන් කාන්තාවන් සම්බන්ධ දේවල් වෙනස් කර ඇති ආකාරය අපි දැනටමත් අවබෝධ කර ගතිමු. ම.වි. හමුදාව හා මාඕවාදී අධ්‍යනය කව තුළ ස්තීන් සහ පිරිමින් නිදහස් ලෙස සමාජශීලීව හැසිරෙයි. ම.වි. හමුදාව කාන්තාවන්ගේ දර්ශනයෙන් බොහෝ අගතීන් පෙරළා දමා ඇත. ම.වි. හමුදාවට සම්බන්ධ වීමට පෙර කාන්තාවන් දිගු කලිසම් ඇන්ඳේ නැත. නමුත් දැන් ඒවා සාමාන්‍ය දේවල් වේ. ‘‘මීට පෙර කාන්තාවන්ට ප‍්‍රසිද්ධියේ කථා කිරීමට ඉඩක් තිබුනේ නැත. නමුන් දැන් අපිට රයිපල් පවා තිබේ’’ යැයි Tawang වලදී ම.වි. හමුදාවේ සෙබලියක් අපට පැවසුවාය. ඛේම් රාජ් ආචාරි (Khem Raj Achari) නේපාල සාහිත්‍ය උගන්වන ගුරුවරයෙකි; විප්ලවීය ගුරු සංගමයේ (ANTO) සාමාජිකයෙකි. ඔහු රජයේ පාසලක උගන්වයි. නමුත් මාඕවාදීන්ගේ බලපෑම නිසා මේ පාසලේ ගුරුවරු රජු පිළිබඳ ඉතිහාසය ඉගැන්වීමෙන් වැලකී සිටිති. මාඕවාදී බලපෑම සාහිත්‍ය සහ සම්ප‍්‍රදායික සංස්කෘතිය පිළිබඳ ප‍්‍රශ්න රාශියකට මග පෑදීය. උදාහරණයක් ලෙස ගත්කළ ඉන්දියාවේ මෙන්, මහා දේවපුරාණ වීරකාව්‍යක් වන මහාභාරත සහ රාමායනය නේපාලයේ සංස්කෘතියේ සහ සාහිත්‍යයේ වැදගත් කොටසක් වේ. ඒවා සම්ප‍්‍රදායිකව උගන්වනු ලබන්නේ හින්දු ධර්ම ශාස්ත‍්‍ර (Shastras) ලෙසයි. ආගමික මතවාදයක් ලෙසයි. දැන් ළමුන් මේ සම්ප‍්‍රදායික වීරකාව්‍ය කියවන්නේ සාහිත්‍ය ලෙස මිසක ධර්ම ග‍්‍රන්ථයක් (Scripture) ලෙස නොවේ. අපි, ඔහු මූණ දෙන අධ්‍යාපන ගැටළු ගැන විමසූ කල්හි ඔහු කියා සිටියේ 9 වන ශ්‍රේණිය තෙක් ළමුන්ගෙන් කිසිම ප‍්‍රශ්නයක් නැති බවයි. නමුත් ඉන්පසු එළඹෙන අවධිය ඔවුන් අනවබෝධයෙන් බටහිර ජනප‍්‍රිය සංස්කෘතිය අනුව විවිධ විලාසිතා අනුගමනය කරන්නේ ඔවුන් රූපවාහිනියෙන් දුටු පරිදිය.

 

මාඕවාදී මිලීෂියා කාන්තාවන්, බටහිර නේපාලය

මාඕවාදී මිලීෂියා කාන්තාවන්, බටහිර නේපාලය

අපි ගොරායි වලින් පිටත් වී කත්මණ්ඩු නුවරට පැමිණියෙමු. එහිදී අපිට දාලිත් විමුක්ති පෙරමුනේ (Dalith Liberation Front) (DLF) සාමාජිකයින් තිදෙනෙක් මුණ ගැසුණි; දාලිත්වරු යන්න හින්දු කුල ක‍්‍රමයෙන් බහිෂ්කරණය කළ මිනිස් කොටසකි. ඔවුන් හඳුන්වන්නේ  ‘‘ස්පර්ෂ නොකළ යුතු’’ (untoushables) කොටසක් ලෙසිනි. දාලිත්වරුන්ට කුලවන්තයින් සමග එකට හිඳ ආහාර ගැනීම තහනම් වේ; උසස් කුල කාන්තාවන් විවාහ කර ගැනීම, පමණක් නොව මිතුරුදම් පැවැත්වීම ද සපුරා තහනම් වේ. හින්දු හා නේපාල ජාතිකයින් අතර මොවුහු පීඩිත කුලහීනයන් වෙති. දාලිත් විමුක්ති පෙරමුන සංවිධානයේ මධ්‍යම කමිටු හා ප‍්‍රධාන ක‍්‍රියාකාරික සාමාජිකයෙකු වන බාලරාම් විශ්වකර්මා, අප සමග පැවසුවේ මීට වසර 500 කට පෙර නේපාලයේ බොහෝ ප‍්‍රදේශ ස්වයංපාලන ප‍්‍රදේශ වූ බව; සහ තත්වය කත්මන්ඩු රාජාණ්ඩුව නැග ඒමත් සමගම වෙනස් වූ බවයි. කත්මණ්ඩු රාජාණ්ඩුව හින්දුවාදය රාජ්‍ය ආගම කර, නේපාල ස්වදේශිකයන් සහ ආදි වාසී (aboriginal) ජනයා පීඩාවට පත් කරන ලදි. බිරේන්ද්‍ර රාජ් සුනර්, දාලිත් විමුක්ති පෙරමුණු ක‍්‍රියාධර, මධ්‍යම කාරක සභික සහෝදරයාට අනුව, රජවරු යටත් විජිත පාලකයින් මෙන් නේපාලය තුළද ක‍්‍රියාත්මක කලේ බෙදා වෙන් කිරීමේ පාලන (Devide and Rule) ප‍්‍රතිපත්තියයි. හින්දු වාදය තුළ කුලවලට ආගමික තහංචි ඇත. රජවරුන්ට කුළ අතර ගැටුම් ඇති කිරීමට පහසුවෙන් හැකි විය. පීඩිත දාලිත් ජනයා මාඕවාදීන්ට සහාය පළ කරති. එසේ දාලිත් ජනයා පෙරමුණ ගන්නේ කුල ධූරාවලීන් දුෂණ නැති කිරීමට පමණක් නොව මුළුමහත් කුල කුමයට එරෙහිවය. එය සහමුලින් විනාශකර දැමීමටය. මාඕවාදීන්ගේ විශ්ලේෂණය මගින්, ඔවුන් මෙම කුළ ක‍්‍රමය වැඩවසම් වාදයේ සංවිධාන සංරචකයක් බව අවබෝධකර ගෙන ඇත. හින්දුවාදය සහ එහි කුල ක‍්‍රමය වැඩවසම්වාදය සදාතනික කරන දෘෂ්ඨිවාදයයි. කුල ක‍්‍රමය නැති කිරීමට නම්, වැඩවසම් ක‍්‍රමය පෙරළා දැමිය යුතුයි. එසේම එම යල්පැනගිය කෲර ආගමික වත් පිළිවෙත් අවසන් කළ යුතුය.

 

පීඩිත ගොවීන්ගේ සංගමයේ සාමාජිකයින් සමග හමුවක් සඳහා අවස්ථාව අපට උදාවිය. සංගමයේ සභාපති, සිවරාජ් ගෞතම්, අපට පැහැදිලි කළේ නේපාල් ජනතාවගෙන් 80% කෘෂි කර්මාන්තයේ නියැළෙන බවත්, ජාතික ආදායමෙන් 42% ක් කෘෂිකාර්මික නිෂ්පාදිතය මගින් ලැබෙන බවත්ය. කෘෂිකර්මයේ වර්තමාන තත්වය යහපත් එකක් නොවේ. එනිසා ගොවීන් නව ක‍්‍රමයක් අත්හදා බැලීමට මහන්සි ගනිති. ගොවි සංගමය නේපාලයේ සමස්ත ප‍්‍රාදේශීය දිස්ත‍්‍රික්ක 78 සඳහා ඉදිරිපත් වෙයි. ඔවුන්ට තම සංවිධානයේ පූර්ණ කාලීන ක‍්‍රියාදරයන් 7500 සිටිති. ගොවි සංගමය වඩාත් කනස්සල්ලට පත්ව සිටින්නේ ඉඩම් නැති ගොවීන් පීඩනයට පත්වීම පිළිබඳවයි. මාඕවාදීන්නේ අරමුණ වන්නේ ඉඩම් හිමි ගොවීන්ගෙන් ලබාගත් ඉඩම්, ඉඩම් නැති ගොවීන් අතර නැවත බෙදා වෙන්කර දීමයි. සශ‍්‍රීක බව නේපාලයේ විවිධයි; උදාහරණයක් ලෙස, කඳුකරයේ ගොවිතැන ඉතා දුෂ්කර කටයුත්තක් වෙයි; ඒවගේම අස්වැන්න ඉතා අඩු වේ. නමුත් මේරායි පළාතේ ඉඩම් ඉතා සාරවත්ය. සාමාන්‍යයෙන් මෙම ඉඩම් වල සාරවත් කම රඳා පවතින්නේ මාස 9ක් පමණි. ඉන්පසු මෙම ඉඩම් හිමෙන් වැසී යයි. මහජන යුද්ධයේදී මාඕවාදීන් මෙම ඉඩම් වලින් අක්කර 50,000 ක් පමණ ඉඩම් හිමියන්ගෙන් අත්පත් කර ගන්නා ලදි. පසුව මෙම ඉඩම්, ඉඩම් අහිමි ගොවීන්ට, ආදි වාසී ජනයාට රාජකීය නේපාල් හමුදාව සමග සටන් කර මියගිය විරුවන්ගේ පවුල්වලට බෙදා දෙන ලදි.

 

ඔවුන් මෙම ඉඩම් යළි බෙදා දුන්නේ කෙසේද? ගොවි සංගමයේ (Peasant and Farmers Association) ලේකම්, චිරිබාද් සාස්ත‍්‍රිට අනුව එක් පුද්ගලයකුට අයිති කරගත හැකි උපරිම ඉඩම් ප‍්‍රමාණය බිගාර්ස් (Bigars) 28 ක් පමණි. මෙය නේපාල් මිනුම් ක‍්‍රමයකි. එනම් එය කෘෂිකර්මය සඳහා සාධාරණ ප‍්‍රමාණයකි. අල්ලාගත් ඉඩම් වලින් ඉඩම් හිමියන්ට අයිති කරගත හැකි වූයේ බිගාර්ස් 10 ක් පමණි. ගොවි සංගමය උත්සාහ කරන්නේ වැඩවසම් ක‍්‍රමය අහෝසි කිරීමටයි; එමෙන් සියළුම ඉඩම් හිමියන්නේ ඉඩම් අත්පත් කරගෙන, ඒවා නැවත බෙදා දීමටයි. සම්ප‍්‍රදායික පවුල්වලට තිබෙන ඉඩම් උරුමය ඔවුන් නොපිළිගනීිති; මන්දයත් එය පීතෘමූලික මෙන් ඉඩම් පියාගෙන් පුතාට යන සම්ප‍්‍රදායක් බැවිනි. ජනතා අවශ්‍යතා අනුව මෙම ඉඩම් යළි බෙදාදෙන මුත් පවුලේ පරම්පරා භුක්තියට ඉඩම් ලබා නොදෙනු ලැබේ.

 

සිවරාජ් සහ චිත‍්‍රබාද් අපට කීවේ, බොහෝ පිරිමින් රැකියා සොයා ගෙන ඉන්දියාවට හා මැද පෙරදිග ගොස් සිටින බැවින් 90%ක් පමණ කාන්තාවන් කෘෂිකාර්මික වැඩ වල නියැලෙන බවයි. ගම්බද පිරිමි කාන්තාව මත සිය ආධිපත්‍ය පතුරුවා ඇති නමුත් වැඩවසම් ක‍්‍රමය අහෝසිකිරීමෙන්, ඔවුන් මහන්සි ගන්නේ පීතෘමූලිකභාවය මුලිනුපුටා දැමීමටයි. උදාහරණයක් ලෙස, පිටිසරබද කාන්තාවන්ගෙන් 50% කට ලිවීමට හා කියවීමට නොහැකිය. නමුත් මාඕවාදී කාන්තා සංගමය සහ ගොවි සංගමය සාක්‍ෂරතා වැඩසටහන් (Literaly Forum) පවත්වමින් ඔවුනට ලිවීමට කියවීමට උගන්වයි. එහි ජංගම පාසල් පවත්වාගෙන යයි; කන්න ක‍්‍රමය පදනම් කරගනිමින් ඔවුහු කාන්තාවන්ට උගැන්වීමට මහන්සි ගනිති. ඔවුන් තම ඉගැන්වීමේ පහසුකම ව්‍යාප්ත කිරීමට ඉතා කැමැත්තෙන් පසු වන නමුත් ඒ සියල්ල පවතිනුයේ දේශපාලන අනාගතය මතයි.

ඉඩම් හිමියන් සම්බන්ධයෙන් කිව හැක්කේ කුමක්ද? මේ පිළිබඳ ඔවුන් කටයුතු කරන්නේ කෙසේද? සංශෝධනවාදී එක්සත් මාක්ස්-ලෙනින්වාදී පක්‍ෂයට අවශ්‍යව ඇත්තේ ඉඩම් හිමියන්ටත් අන්ගොවීන්ට මෙන් ඉඩම් වගාකළ හැකි බවයි; ඉඩම් හිමියන්ට ලබා ගත හැක්කේ බිගාර්ස් 10 ක ප‍්‍රමාණයක් පමණිය යන්නයි. මෙය වනාහි වැඩ වසම් ක‍්‍රමය අහෝසි කිරීමේ උපාය මාර්ගයයි. ඉඩම්හිමියන් 15,000 ක් පමණ පන්නා දමා තිබේ. සාම ගිවිසුමකට පසු සමහර ඉඩම් හිමියන් පැමිණ බිගාර්ස් 10ක ප‍්‍රමාණය බාරගෙන ඇත. මාඕවාදී සැලසුම් වල සබුද්ධික බව ඔවුනට අවබෝධ කරගත හැකිය. අනෙක් ඉඩම් වලට යා නොහැකිය. නේපාලයේ හෝ ඉන්දියාවේ, රදළ ඉඩම් වලට යා නොහැකිය. නේපාලයේ හෝ ඉන්දියාවේ, රදළ ඉඩම් හිමියෙකු සතු වරප‍්‍රසාදය වන්නේ තම අයිතිය යටතේ සිටින  ඕනෑම කාන්තාවක් තෝරාගැනීමේ වරප‍්‍රසාදය සහ ඇයව දුෂණය කිරීමට ඇති අයිතිය බව කෙනෙක් අමතක නොකළ යුතුයි. පොලීසිය පවා නිතර ඉඩම් හිමියාගේ පැත්ත ගෙන කටයුතු කරයි.

 

පූජකයන් හා ආගමික බලධාරීන් ගැන කියනුම කවරේද? ඉතින්; මාඕවාදීන් පැමිණ, මෙම ඉපැරණි, කෲර සම්ප‍්‍රදායන් අහෝසිකොට දමනු ලැබේ. සිවරාජ් ගවුතම් කියා සිටියේ මෙරායි පළාතේ දී පවා, (ඉන්දියන් සීමාවට යාබද පළාතක්) බල පැවැත්වෙන්නේ ඉන්දියානු සංස්කෘතිය සහ සම්ප‍්‍රදාය බවයි; මිනිස්සු මාඕවාදයට සහයෝගය දක්වති. ඔවුන්ගේ සහයෝගය සියළු අපේක්‍ෂාවන්ට අභියෝග කරයි. අල්ලාගත් අක්කර 50,000 යළි බෙදා දෙන ලදි. ඉඩම් වලින් 95% ක් ම ටෙරායි සීමා මායිමේ පහිටා තිබේ. සාමාන්‍ය ජනතාවගේ හැඟීම වන්නේ මාඕවාදීන් සමග සම්බන්ධවීමටයි.

 

කත්මන්ඩු නුවරදී, අපි රතු නිවසට (Ratoghar or Red Helne) ගියෙමු. එහිදී අපිට සමස්ත නේපාල ජාතික ස්වාධීන ශිෂ්‍ය සංගමයේ (All Nepal National Independent Student’s Union) (ANNINSU) උප සභාපති හමුවිය. සමස්ත නේපාල ජාතික ස්වාධීන ශිෂ්‍ය සංගමය නේපාලයේ දිස්ත‍්‍රික්ක 78 ක් නියෝජනය කරයි. එමෙන්ම ඊට මිලියන 1.2 කට වැඩි සාමාජිකයින් සිටී. මධ්‍යමකාරක සභාවේ සාමාජිකයින් 11ක් සිටී. සමස්ත නේපාල ජාතික ස්වාධීන ශිෂ්‍ය සංගමය රටේ තිබෙන ශිෂ්‍ය සංගම් වලින් විශාල එකකි. ඔවුහු අරගල කරමින් සිටින්නේ ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදී අධ්‍යාපන ක‍්‍රමයක් සඳහාය. නේපාල ජනජයක් පිහිටුවා ගැනීමට අවශ්‍ය අය සමග ඔවුහු වැඩ කරනු ඇති මුත්, අනෙක් ශිෂ්‍ය ව්‍යාපර සමඟ කටයුතු නොකරති. ඔවුහු සමස්ත නේපාල පුද්ගලික විශ්ව විද්‍යාල සෑම ශිෂ්‍යයෙකුට ම යා හැකි ආයතන බවට පත් කරගැනීම වෙනුවෙන් කටයුතු කරති. ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදී අධ්‍යාපන ක‍්‍රමයක් යනු කුමක්ද? යුබ්රාජ් අපිට කියා දුන්නේ දේශපාලන ක‍්‍රමය බලපෑමක් ඇති වන බවත්, දේශපාලන ක‍්‍රමය නිර්ණය කරන බවත්, එමෙන්ම දිළිඳු දරුවන්ට විශ්ව විද්‍යාලවලට සාමාන්‍යයෙන් ඇතුල් විය නොහැකි බවත් ය. මාඕවාදීන් රාජ්‍ය බලය ලබා ගන්නේ නම්, එහිදී ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදය ඇතිවිය හැකිය. ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදී අධ්‍යාපනය යනුවෙන් අදහස් වන්නේ අධ්‍යාපන දර්ශනය තුළ සිදුවන දැඩි වෙනසයි. ඔවුන් වඩාත් කැමති වන්නේ සහභාගීත්ව, සමූපකාර අධ්‍යාපන ක‍්‍රමයකටය. එම අධ්‍යාපන ක‍්‍රමය විදේශ ධනපතියන්ගේ අවශ්‍යතා අනුව නොව නේපාල ජනතාවගේ අවශ්‍යතාවන් ට අදාල වන ව්‍යාපෘතියකි. එහිදී ඉගැන්වීමේ සහ විභාග පැවැත්වීමේ විවිධ ක‍්‍රම අනුගමනය කරනු ඇත. ඔවුහු වර්තමාන පුද්ගල කේන්ද්‍රීය අධ්‍යාපන ක‍්‍රමයට අකමැතිය. එයින් අවධාරණය කරන්නේ ගෞරව බහුමානී රැකියා සහ සමාජයේ ගෞරවනීය පිළිගැනීම ය. එසේම ඔවුන් විශ්වාස කරන්නේ අධ්‍යාපනය ජනතාවගේ සිතුම් පැතුම් වෙනස් කළයුතු බවයි. නේපාල ජනයා මුහුණදෙන සැබෑ ප‍්‍රායෝගික ප‍්‍රශ්නවලට අධ්‍යාපනය යොදා ගත යුතුය. මෙය න්‍යාය සහ ප‍්‍රායෝගිකත්වයේ ඒක මිතියයි. ඔවුහු අවධාරණය කරන්නේ නිරන්තර විවේචනයක සහ ස්වයං විවේචනයක අවශ්‍යතාවයි. එනම් ශිෂ්‍ය ප‍්‍රජාව ගුරුවරුන් විවේචනය කිරීම සහ ගුරුවරු ශිෂ්‍යයින් විවේචනය කරන ක‍්‍රමයකි. ඔවුනට අවශ්‍යවන්නේ අධ්‍යාපන ක‍්‍රමය මගින් ජනතාවගේ නිදහස සහ විමුක්තියයි. නේපාල සිසුන් රට අතහැර බටහිරට යාමේ ‘‘බුද්ධිගලනය’’ (brain drain) අපසු හැරවීම ඔවුන්ගේ අවශ්‍යතාව යයි. ‘‘අපිට අවශ්‍ය අන් රටවලට අපේ සිතුවිලි නිර්යාත කිරීම මිස ලාභ ශ‍්‍රමය රට පැටවීම නොවේ’’. වර්තමාන විශ්ව විද්‍යාල ආචාර්යවරු කෙබඳු ද? ඔවුහු වාමාංශික ද දක්‍ෂිණාංශික ද? කෙසේ නමුත් බහුතර ආචාර්යවරුන්ගේ ප‍්‍රාර්ථනාවද අධ්‍යාපන ක‍්‍රමයේ වෙනසක් ය.

 

කන්දක මාඕවාදී ගරිල්ලාවන්, බටහිර නේපාලය

කන්දක මාඕවාදී ගරිල්ලාවන්, බටහිර නේපාලය

කත්මණ්ඩු නුවරදී, මාඕවාදී නේපාල කොමියුනිස්ට් පක්‍ෂ සහාපති ප‍්‍රචණ්ඩා සහෝදරයා මුණ ගැසීමට හැකි බවට අපට ආරංචියක් ලැබුණි. ඒ අනුව අපට ඔහුව හෝටලයක ආලින්දයේදී පැය භාගයකට පමණ මුණ ගැසුණි. අපි ආවේ කුමන රටවලින් ද රොල්පා වලදී අප ලැබූ අත්දැකීම් ගැන ඔහු අපෙන් විමසා සිටියහ. ඉතා භාරදූර බවක් පෙනුනු මූත්, ඔහු ඉතා චාම් නිහතමානී මිනිසෙක් විය. ඔහු සතු තියුණු බුද්ධිය අපි තුළ දැඩි හැඟීමක් (impress) ඇති කළහ. ඔහු අපට පැවසුවේ සෑම විප්ලවයක්ම සර්පිලවන් සහ හැරවීමි (twist and turn) සහිතව සංවර්ධනය වන බවයි. මෙහි තත්වයන් ඉතා සංකීර්ණයි, ඔවුන්ට සිදුවී සිබෙන්නේ මූලෝපායික පහරදීම් ක‍්‍රියාවන් (Strategic Offensive); අපි දික්ගැසුනු මහජන යුද්ධයක් දියත් කළෙමු; නමුත් දැන් ඔවුහු මුහුණදී සිටින්නේ වෙනස් තත්වයකටයි; ඔවුන්ට නව මූලෝපායක් තිබේ. නේපාල මාඕවාදීන් ඉගෙනීමට මහන්සි ගන්නේ 20වන ශතවර්ෂයේ චීන, රුසියන් විප්ලව ගැන පමණක් නොව ලතින් ඇමරිකානු, පේරු සහ නිකරගුආ වැනි රටවල් වල අත්දැකීම් ය. ඔවුන් අතීත විප්ලවයන් ආධානග‍්‍රාහී, පොතේගුරුවාදී ලෙස අනුකරණය නොකරයි. නමුත් එම පසුගිය විප්ලවයන්ගේ විදර්ශනාවන්, ඥනසම්භාරයන් (insight) ඔවුන්ගේ ස්වකීය තත්වයන්ට අදාලව යොදාගනී. නේපාලය වනාහි රුසියාවේ හා චීනයේ නොපැවති සුවිශේෂ ගැටළු සහිත, අර්ධ වැඩවසම් සහ අර්ධ යටත් විජිත රටකි; දැන් මේ යුගයේ ගෝලීයකරණය හා නව තාක්‍ෂණය නැගී එයි. මාක්ස් ලෙනින් වාදය සහ මාඕවාදයේ සංවර්ධනයට අනුව නව මූලෝපායක් පිළිබඳ සිතීමට අවශ්‍ය තාවයක් ඇතිවී තිබේ. ඔහු අවධාරණය කරන්නේ නව උපක‍්‍රම හා මූලෝපායන් අත්හදා බැලිමේ අවශ්‍යතාවයයි. ඔහු ඉතා ධනාත්මකයි. 21 වැනි ශතවර්ෂයේ විප්ලවයකට යෝග්‍ය තත්වයක් පවතින බව අපට පෙන්නා දුණි. දකුණු ආසියාවෙන් නව ලෝකයක් නිර්මාණය වෙයි. බටහිර රටවල විප්ලවයක් ඇති කිරීමට අවශ්‍ය මිනිසුන්ට ඔබට යම්කිසි උපදේශයක් දිය හැකිද, අපි ප‍්‍රශ්න කළෙමු. ‘‘ඔබේ රටවල වාස්ථවික තත්තවයන්ට අනුව වාස්ථවික විශ්ලේෂණයක් ඇතිකර ගැනීම ඔබට අවශ්‍යයි’’ ‘‘පසුගිය විප්ලව වලින් ඔබට හැකිදේ ඉගෙන ගන්න, ඒත් එවා අනුකරණය කරන්න එපා’’ ඔහු අපට කීය.

 

නේපාලයේ අව්‍යාජ ජනතා ව්‍යාපාරයෙන් අප දුටු දේ සහ ලබා ගත් අත්දැකීම් අපට ඉතා පැහැදිලි විය. ඇමරිකාව මාඕවාදීන්ට සලකන්නේ ත‍්‍රස්තවාදී සංවිධානයක් ලෙසයි. හරියටම ඇමරිකානු තානාපති මොරියාටි (Moriarty) මහතා මාඕ වාදීන්ට එරෙහිව කතා කරයි; හැමෝටම පැහැදිලි සත්‍ය නම් ඇමරිකානුවෝ ඉන්නේ දුප්පත් මහ ජනතාවට එරෙහි වරප‍්‍රසාදිත ධනපතියන්ගේ පැත්තේ බවයි. ඉන්දීය මායිම තරණය කිරීමට පෙර තේ කඩයක් ලඟදී මට වයසක දිළිඳු ගොවියෙක් මුණ ගැසුණි. ඔහු දෙවියන් අදහන ආගමික මනුෂයෙක් වුවත් මාඕ වාදීන්ට ඔහු ද සහය දක්වති. ඔබ කොහොමද ආගම ගැන දැඩි භක්තියකින්, මාඕවාදීන්ට උදව් කරන්නේ, මම ප‍්‍රශ්න කළෙමි. ඔහු මට කීවේ බ‍්‍රාහ්මණයින්ගේ ඉපැරණි ඉගැන්වීම් වලට අනුව, දැන් පවතින්නේ අඳුරු යුගයකි (Kal-Yug). රජුන්ගේ, යුධකාමින්ගේ හා පූජකයින්ගේ යුගය අවසන්. ඒ යුගය ඔවුන්ට නිමාවූ බව ඔවුහු දනී. එනිසා ඇමරිකානුවන් සහ අනෙක් බටහිර ලිබරල් බුද්ධිමතුන් දැන් කථා කරන්නේ ‘‘ඉතිහාසය අවසානයි (End of History) යනුවෙනි’’. එයින් අදහස් වන්නේ ඉතිහාසය ඔවුන්ට ඈවරයි යනුවෙනි. වර්තමාන තත්වයන්ගෙන් ඔබ්බට ඔවුන්ට යා නොහැකියි. ඔවුන්ට තවදුරටත් නව ලොව ඉදි කරන්න නොහැකියි. ඒමෙන්ම ඒක ඔවුහු දනිති. නේපාල ජනතාවගෙන් බහුතරය, දිළින්ඳන්, පීඩකයින්, අන්ත අසරණයින්, ඉඩම් අහිමිවූවන් නිසා, ඉතිහාසය මේ මොහොතේ සිට පටන් ගනී.